# Pozostał po nich ślad

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/adam-cyra/pozostal-po-nich-slad

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/adam-cyra/pozostal-po-nich-slad.json

![Pozostał po nich ślad](https://quivercdn.com/covers/panstwowe-muzeum-auschwitz-birkenau/adam-cyra/pozostal-po-nich-slad_8-360-21020-9-1479236d.jpg?v=2026-09-02%2004%3A30%3A34)

- Autorzy: [Adam Cyra](https://www.kolczanksiazek.pl/adam-cyra)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2006-01-01

## Opis

Publikacja związana jest z historią bloku nr 11 i losami więźniów, którzy na jego ścianach, drzwiach, parapetach okiennych i belkach stropowych pozostawili napisy i rysunki, wykonane niejednokrotnie przed straceniem. Blok nr 11 zwany był Blokiem Śmierci. W jego piwnicach obozowe władze SS utworzyły areszt obozowy. Na parterze i piętrze przebywali m. in. więźniowie karnej kompanii i kompanii wychowawczej. Ponadto umieszczano w nim, przywożonych od 1943 roku, najczęściej z więzienia śledczego w Mysłowicach, więźniów policyjnych, pochodzących głównie z rejencji katowickiej. W szczególnych wypadkach więźniów policyjnych osadzano również w celach znajdujących się w piwnicach bloku 11. Byli to przede wszystkim Polacy. Treść wielu inskrypcji, będących często ostatnim pożegnaniem ze światem, świadczy o niezwykłej odwadze oraz wielkim harcie ducha i umiłowaniu Ojczyzny. Niejednokrotnie zawarte w nich zostały również prośby skazańców, aby o ich losie powiadomić rodzinę. Nierzadko obok napisów znajdują się rysunki, inicjały i numery obozowe ich Autorów. Napisy wydrapywane były przy użyciu różnych narzędzi: wsuwki do włosów, ołówka, kredki, ale również kawałka ostrego przedmiotu, a nawet paznokcia. Jest tych napisów kilkaset, ostatnie noszą datę 6 stycznia 1945 roku, wykonane więc zostały na trzy tygodnie przed wyzwoleniem KL Auschwitz. W kilkunastu rozdziałach dr Adam Cyra, historyk, pracownik Działu Naukowego Muzeum, starał się dać nie tylko dokładną odpowiedź, kim byli ich autorzy, ale również w wielu przypadkach prześledził ich tragiczne losy. Niestety, ze względu na szczątkowo zachowaną dokumentację byłego KL Auschwitz, nie udało się zidentyfikować i odtworzyć losów wszystkich autorów napisów i rysunków pozostawionych w Bloku Śmierci.

## Wydania

### Pozostał po nich ślad

- Wydawnictwo: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
- ISBN: 8-360-21020-9
- Liczba stron: 108
- Data wydania: 2006-01-01
- Język: pl_PL