{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Kaplica Tęczyńskich w Staszowie. Przyczynek do dziejów obiektu",
  "subtitle": null,
  "slug": "kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Agata Łucja Bazak",
      "slug": "agata-lucja-bazak",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/agata-lucja-bazak"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2014-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/armoryka/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu_978-83-7950-125-0-5ddf3a18.jpg?v=2026-09-03%2001%3A38%3A24",
  "description": "Kaplica pw. Matki Bożej Różańcowej zwana kaplicą Tęczyńskich, która wybudowana została w XVII w. przy kościele pw. świętego Bartłomieja w Staszowie to nie tylko w diecezji sandomierskiej czy województwie świętokrzyskim wspaniały zabytek sakralny, ale to przede wszystkim w skali kraju perła okresu manieryzmu. W dniu 28 grudnia 1932 r. kaplica ta wpisana została przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach wraz z kościołem świętego Bartłomieja do rejestru zabytków sztuki (z późniejszymi aktualizacjami). Natomiast w dniu 23 marca 2006 r. do rejestru zabytków ruchomych wpisane zostało jej wyposażenie wraz z wyposażeniem kościoła parafialnego. Z naukowego punktu widzenia profesor Jerzy Z. Łoziński z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk zaliczył ją do grupy kaplic architektonicznie najdoskonalszych. Ponadto tenże profesor wpisał kaplicę Tęczyńskich do katalogu „ Pomniki sztuki w Polsce”. Budowla stawiana była w latach 1610-1618 (inne dane podają, że w latach 1613-1625) z fundacji właścicieli Staszowa Katarzyny z Leszczyńskich Tęczyńskiej oraz jej męża Andrzeja Tęczyńskiego. Różne były jej dzieje. Zaprojektowano ją, jako kaplicę grobową, która zgodnie z ówczesnym duchem czasu miała zapewnić pamięć o jej fundatorach. Z czasem jednak zaczęła pełnić także funkcję kultową. W sposób szczególny czczona tam była Matka Boża. Sławiono Ją jako Królową Polski, Królową Różańca świętego i Królową Miłosierdzia, a zobowiązał do tego tytuł kaplicy i obraz w ołtarzu głównym z wizerunkiem Matki Bożej Różańcowej. To tam ku Jej czci modlili się Mansjonarze, sprowadzeni specjalnie do Staszowa przez hrabinę Tęczyńską. To tam również członkowie Bractwa Różańcowego, a później Żywego Różańca uciekali się pod opiekę Maryi. Z dokumentów archiwalnych wiadomo, że księża pracujący w tejże parafii od XIX w. odprawiali w kaplicy Msze święte z racji odpustu zupełnego przypadającego w dzień Matki Bożej Różańcowej i wraz z wiernymi odmawiali różaniec. Od XIX w., aż do 1965 r. parafianie gromadzili się w niej na nabożeństwa z okazji uroczystości świętego Józefa. Współcześnie również wykorzystywana jest do kultu liturgicznego. Ponadto na początku lat 60. XX w. księża prowadzili w niej lekcje religii. Kaplica Tęczyńskich ucierpiała w XVII w. podczas najazdu wojsk Jerzego II Rakoczego. Wtedy to żołnierze zbezcześcili jej wnętrze wraz z wnętrzem świątyni urządzając tam stajnię. Natomiast w czasie drugiej wojny światowej, w 1944 r. podczas ostrzału Staszowa uszkodzona została, jak napisał w kronice parafialnej ks. Wacław Nagrodkiewicz - jej wschodnia ściana w obramieniu okna nad gzymsem. Kaplica ta na przestrzeni wieków poddawana była różnym remontom. Prace te nie były jednak wystarczające i z czasem jej pierwotny blask zgasł. Dopiero w 2006 r. udało się wydobyć niezwykłą urodę kaplicy Tęczyńskich, a zwłaszcza jej wnętrza. Dziś zachwyca swym pięknem i ukazuje niezwykły kunszt projektantów i budowniczych tamtych czasów. Posiada bardzo bogaty program architektoniczny, który nawiązuje do wszechmocy, potęgi, dobroci i miłosierdzia Boga. Publikacja ta powstała pod wpływem zauroczenia Autorki zarówno zewnętrzną formą kaplicy, jak i jej wewnętrznym wyglądem. Przy jej pisaniu przyświecała ta sama idea, którą we wstępie swojej książki o Staszowie i parafii zawarł ks. Wawrzyniec Siek: „ Przewodnią myślą do niniejszej pracy była chęć zaspokojenia ciekawości interesujących się Staszowem; dorzucenia choćby małej cegiełki do budowy ojczystego krajoznawstwa; wydobycia na jaw niejednego rysu historycznego - leżącego na pyle zapomnienia i obudzenia zamiłowania do zabytków historycznych”. Niniejsza praca opisuje poszczególne zagadnienia związane z kaplicą Tęczyńskich w Staszowie w układzie chronologiczno-problemowym. Najpierw przedstawia kościół pw. świętego Bartłomieja, do którego dobudowana została kaplica. Porusza zarys jego dziejów, omawia konserwacje i remonty oraz wygląd obecny. Dalej podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, jak przedstawiała się fundacja kaplicy i jakie były jej funkcje na przestrzeni wieków. Ukazuje problematykę związaną z działalnością księży Mansjonarzy i Bractwa Różańcowego oraz przybliża kwestię związaną z nabożeństwami sprawowanymi w kaplicy. Zajmuje się także sprawą wykonania projektu kaplicy i jego realizacją. Ponadto omawia koncepcję architektoniczną, wygląd zewnętrzny i wewnętrzny oraz wystrój kaplicy. Dociera również do symboli zawartych w ołtarzach i obrazach. Treść pracy uzupełniają fotografie.",
  "editions": [
    {
      "title": "Kaplica Tęczyńskich w Staszowie. Przyczynek do dziejów obiektu",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu/9788379501250",
      "publisher": "Armoryka",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7950-125-0",
      "pages": 226,
      "published": "2014-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/armoryka/agata-lucja-bazak/kaplica-teczynskich-w-staszowie-przyczynek-do-dziejow-obiektu_978-83-7950-125-0-5ddf3a18.jpg?v=2026-09-03%2001%3A38%3A24"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}