Klub Auschwitz i inne kluby

Nagroda „ Newsweeka” im. Teresy Torańskiej Joanna Gierak-Onoszko, autorka „27 śmierci Toby’ego Obeda”: „ Dziś, po wielu latach od wyzwolenia KL Auschwitz, możemy odkryć osobiste świadectwa, które często stają w poprzek obowiązującym narracjom i naszemu wyobrażeniu o heroizmie czasów wojny. Agnieszka Dauksza uzupełnia podręczniki o historię tego, co dziś nadal jest nie do pojęcia, a na zawsze – nie do usprawiedliwienia”. Marian Turski, historyk, były więzień obozu Auschwitz: „ Nie ma jednej odpowiedzi na pytania: jak sobie tam poradziłeś, jaki łut szczęścia musiał się Tobie przytrafić. Agnieszka Dauksza, o dwa pokolenia młodsza od ocaleńców, potrafiła stać się dla nich członkiem rodziny. I dlatego w jej relacjach droga do Auschwitz i przez Auschwitz staje się prosta w odbiorze czytelnika i niesłychanie poruszająca”. Co się robi po wyjściu z Auschwitz? Jedzie się do domu, rodziny? A co, jeśli domu już nie ma, a nikt z rodziny nie przeżył wojny? Jak toczy się życie pięć, dziesięć, pięćdziesiąt lat później? Agnieszka Dauksza – autorka bestsellerowej, wielokrotnie nagradzanej „ Jaremianki” – postanowiła zapytać przeżywców, jak wygląda życie po obozie? Stefan Lipniak całą swoją młodość spędził w obozach. Gdy w końcu udało mu się uciec i wrócić do domu, matka go nie rozpoznała. Obóz śnił mu się do końca życia. Alfreda Gorączko z koleżankami doczekały wyzwolenia przez Rosjan i Anglików. Wspomina, że żołnierze z obu armii pili i dopuszczali się gwałtów. Dziś nikt nie chce jej uwierzyć, że Rosjanin bronił ich przed Anglikami. Halina Krzymowska razem z matką wydostały się transportem z niemieckiego obozu do Szwecji. Nie miały planu, nie wiedziały dokąd pójść. Los zesłał im hrabinę Siensford i tak trafiły na szwedzki zamek. Wielu byłych więźniów nadal nosi w sobie wojnę. Jest zapisana w gestach, w pamięci ciała, chorobach, nawykach czy sposobach konfrontowania się z innymi. Wraca do nich we wspomnieniach i snach. Paradoksalnie dotąd nie ma zbiorczej nazwy dla doświadczenia polskich przeżywców. Ich życie jest życiem „ po” obozie. Niektórzy z rozmówców autorki, ostatni świadkowie, po raz pierwszy opowiedzieli swoją historię. I nieformalnie przyjęli ją do swojego klubu – bo jako jedna z niewielu chciała ich wysłuchać.