{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania",
  "subtitle": null,
  "slug": "gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Aleksandra Jakóbczyk-Gola",
      "slug": "aleksandra-jakobczyk-gola",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aleksandra-jakobczyk-gola"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2019-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-historii-polski/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania_978-83-6524-831-2-1a222d27.jpg?v=2026-09-04%2008%3A51%3A04",
  "description": "Polskie traktaty z XVII i początków XVIII wieku poświęcone budowie siedzib, gospodarowaniu i sztuce ogrodniczej zostały przez autorkę odczytane jako materiał do analizy kultury kolekcjonerskiej w dawnej Rzeczpospolitej. Warto pamiętać, że zbiory znajdowały się nie tylko we wnętrzach dworu, ale także w ogrodzie, który pełnił funkcję ekspozycyjną i który zarazem stanowił kolekcję samą w sobie ze względu na dobór flory i fauny. Początkowo obiekty gromadzone były w osobnych budynkach: skarbcach, lamusach, których funkcją było magazynowanie, a nie porządkowanie i pokazywanie. Zmiana w podejściu do kolekcji spowodowała przeniesienie zbiorów do budynku dworu. Traktaty architektoniczne są źródłem wiedzy o tworzonych lub adaptowanych w tych celach pomieszczeniach: gabinetach i galeriach, kaplicach, wreszcie – domowych muzeach. Praktyka kolekcjonerska została zaprezentowana na przykładach pałacu Kazanowskich w Warszawie, dworu Wazów w Nieporęcie, zamku w Żółkwi i pałacu Krzyżtopór w Ujeździe. Analiza traktatów wskazuje na wspólnotę strukturalną domostwa i ogrodu, podporządkowanie ich analogicznym regułom, powiązanie siedziby i krajobrazu. Autorka poświęca wiele uwagi koncepcjom ogrodów barokowych i konkretnym realizacjom w kontekście idei kolekcjonowania. Ukazuje wzajemne relacje ogrodu i gabinetu jako przestrzeni gromadzenia i prezentowania cennych obiektów. Śledzi wegetatywny proces wzrastania i obumierania jako wstęp do utrwalenia i zachowania w pamięci. Porusza kwestie iluzjonizmu i teatralizacji związane z zabiegami wystawienniczymi stosowanymi pod gołym niebem. Osobny rozdział poświęca ogrodom botanicznym, a właściwie ich twórcom: botanikom i kolekcjonerom zarazem. Szeroko zakrojona analiza pojęcia kolekcji oraz etosu kolekcjonera prowadzi do próby zdefiniowania zjawiska polskiego nowożytnego kolekcjonerstwa. Na tle innych krajów wyróżniało je między innymi znikome zainteresowanie zabytkami antycznymi. W pracy przewija się wątek rodzimości, dawnego obyczaju i tradycji. Autorka wykazuje na wielu przykładach, że specyfikę i wartość kolekcji w dawnej Rzeczypospolitej w dużej mierze określał związek natury i kultury oraz połączenie dekoracyjności z utylitaryzmem.",
  "editions": [
    {
      "title": "Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania/9788365248312",
      "publisher": "Muzeum Historii Polski",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6524-831-2",
      "pages": 360,
      "published": "2019-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-historii-polski/aleksandra-jakobczyk-gola/gabinety-i-ogrody-polskie-nowozytne-traktaty-architektoniczne-wobec-kultury-kolekcjonowania_978-83-6524-831-2-1a222d27.jpg?v=2026-09-04%2008%3A51%3A04"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}