„Kto w takich czasach Żydów przechowuje?...” Polacy niosący pomoc ludności żydowskiej w okresie okupacji niemieckiej

Książka pod redakcją Agnieszki Namysło powstała w ramach projektu naukowo-badawczego IPN „ Polacy ratujący Żydów” i jest zbiorem kilkunastu tekstów popularnonaukowych. Autorzy opisują starania mieszkańców miast i wsi położonych w różnych regionach kraju, aby pomóc ukrywającym się Żydom. Między innymi przeczytamy o siostrach szarytkach i księżach salezjanach z Supraśla, którzy wśród wychowanków prowadzonych przez siebie placówek ukrywali Żydów. Podczas kontroli siostry, które zajmowały się opieką nad najmłodszymi, chowały żydowskie dzieci w miejsce wyjmowanych z magla kamieni. Siostry i księża udzielili długotrwałej pomocy ośmiu osobom, a doraźnej - około dwudziestu. Inna z opisanych historii poświęcona jest rodzinie Gołembieckich z Brańska na Podlasiu, która przyjęła do siebie pod koniec 1942 roku dwa żydowskie rodzeństwa. Para ukrywała się w pokoiku w domu, a dwaj bracia w zabudowaniach gospodarczych. Na wypadek zagrożenia Gołembieccy wybudowali 30-metrowy tunel, którego początek znajdował się w domu pod stołem. Latem 1943 w obejściu zjawili się żandarmi. W strzelaninie zginęli ukrywający się w domu brat i siostra. Dwaj bracia zbiegli. Za pomoc Żydom zabudowania Gołembieckich rozebrano, a rodzina ukrywała się do końca okupacji. Wojnę przeżył tylko jeden z Żydów, którym udało się uciec. To on zaświadczył o pomocy Gołembieckich, dzięki czemu w 1989 r. otrzymali tytuły Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.