{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Ostatnia krucjata. El-Ksar el-Kebir 1578",
  "subtitle": null,
  "slug": "ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Andrzej Dziubiński",
      "slug": "andrzej-dziubinski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-dziubinski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2014-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-historii-pan/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578_978-83-6335-244-8-0a56fee1.jpg?v=2026-09-03%2015%3A10%3A11",
  "description": "Idea krucjat narodziła się w połowie XI w. na Półwyspie Iberyjskim, jako pochodna rozpoczętej wtedy chrześcijańskiej rekonkwisty ziem hiszpańskich, utraconych od VIII stulecia na rzecz muzułmanów. Zapoczątkowały ją położone na północy Półwyspu królestwa Kastylii, Leonu i Nawarry. Ich militarne postępy zwróciły uwagę papiestwa, które roztoczyło patronat nad tymi zmaganiami. Papież Aleksander II wezwał w 1063 r. narody chrześcijańskiej Europy do wzięcia udziału w zbrojnym dziele wygnania „ niewiernych” z Półwyspu. Obietnica odpustów, ale i korzyści materialnych, spowodowała napływ francuskiego i normandzkiego rycerstwa, co umożliwiło zdobycie Toledo w 1085 r. Istniał niewątpliwie związek ideowy między wydarzeniami w świecie iberyjskim a mającą się rozpocząć niebawem (od 1095),na apel papieża Urbana II, epoką wypraw krzyżowych (XI-XIII w.) na Bliski Wschód, dla wyparcia z Ziemi Świętej Turków seldżuckich. Na Półwyspie Iberyjskim chrześcijańska rekonkwista zakończyła się w 1492 r. upadkiem Emiratu Granady, ale już dwieście lat wcześniej (1291),wraz ze zdobyciem przez egipskich Mameluków ostatniej twierdzy krzyżowców w Akce, nastąpił kres epoki krucjat. Zarówno na Półwyspie Iberyjskim, jak i na Bliskim Wschodzie motywy religijne tych militarnych przedsięwzięć ustąpiły rychło względom ekonomicznym: podboju dla korzyści materialnych i zmiennych przymierzy między chrześcijańskimi feudałami a ich muzułmańskimi odpowiednikami. I chociaż rywalizacja zbrojna przebiegała z obu stron pod hasłami religijnymi, to działania miały charakter przyziemny, pragmatyczny. W epoce nowożytnej polityczny konflikt między światem islamu i chrześcijaństwa trwał nadal, ale przybrał już inny kształt. W XVI w., do którego odnosi się niniejsze opracowanie, potęgę świata islamskiego uosabiało Imperium Osmańskie. Mocarstwem katolickim była zaś monarchia Habsburgów, walcząca o supremację z Osmanami w rejonie śródziemnomorskim. Liga Święta, proklamowana uroczyście 25 maja 1571 r. w Bazylice św. Piotra w Rzymie, pod patronatem papieża Piusa V, z udziałem Hiszpanii, Wenecji, Malty, Państwa Kościelnego i kilku mniejszych państw włoskich, której rezultatem było wspaniałe, lecz pyrrusowe, zwycięstwo floty sprzymierzonych nad flotą osmańską koło Lepanto 7 października tego roku, nie miała charakteru krucjaty. Był to sojusz polityczny utworzony nie pod egidą papiestwa, lecz króla Hiszpanii, który z wielkim trudem doprowadził do kompromisu, mimo sprzecznych interesów jego uczestników, w obliczu istotnego zagrożenia tureckiego. I oto, w tak odmienionej już rzeczywistości, odradza się na Półwyspie Iberyjskim, w Portugalii, wolą jej młodego władcy Sebastiana, kilka lat po Lepanto, średniowieczna idea zorganizowania krucjaty, ze wszystkimi jej tradycyjnymi, zewnętrznymi cechami, walki pod znakiem krzyża z wrogami chrześcijaństwa w Afryce. Jedynie symboliczne poparcie papiestwa (bulla krzyżowa),z jednoczesnym negatywnym stanowiskiem habsburskiej Hiszpanii do tej wyprawy, nie wróżyły jej sukcesu. O genezie, przebiegu krucjaty i klęsce wykraczającej skutkami poza sam fakt przegranej bitwy opowiada ta książka. Spis treści Wstęp........................................................................................ 7 Rozdział I. Portugalia i Maroko w XV i pierwszej połowie XVI w................................................................. 9 Rozdział II. Polityka wewnętrzna i zagraniczna Maroka w latach 1557-1577 .......................................... 17 Rozdział III. Portugalia w latach 1557-1574. Regencja i młodość królewicza Sebastiana.................. 35 Rozdział IV. Przygotowania do krucjaty.......................... 45 Rozdział V. Krucjata i bitwa.............................................. 59 Rozdział VI. Epilog, czyli polityczne skutki bitwy dla Portugalii i Maroka.................................................. 103 Bibliografia.............................................................................. 113 Summary.................................................................................. 116 Wykaz ilustracji i schematów................................................ 120 Indeks osobowy...................................................................... 121 Aneksy...................................................................................... 126",
  "editions": [
    {
      "title": "Ostatnia krucjata. El-Ksar el-Kebir 1578",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578/9788363352448",
      "publisher": "Instytut Historii PAN",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6335-244-8",
      "pages": 140,
      "published": "2014-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-historii-pan/andrzej-dziubinski/ostatnia-krucjata-el-ksar-el-kebir-1578_978-83-6335-244-8-0a56fee1.jpg?v=2026-09-03%2015%3A10%3A11"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}