Uczeń w teatrze życia szkolnego

Wszystko, o czym pisałem, przedstawia pewien obraz rzeczywistości szkolnej innych krajów. Obraz ten może służyć wzbogaceniu naszego sposobu myślenia, zawsze też jakoś rozszerza horyzonty. (...) Cała książka została zbudowana z cegiełek. Cegiełkami są informacje o badaniach. (...) dobierając cegiełki, starałem się uczynić to tak, by powstała przeglądowa informacja o stanie badań, które pokazują pracę nauczyciela i ucznia inaczej, niż zwykło się to czynić dotychczas w polskiej tradycji pedagogicznej (...). (z rozdziału 11)