{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Sąd. Sąd Ostateczny Hansa Memlinga / Judgment. The Last Judgment by Hans Memling (Teka nr 1)",
  "subtitle": null,
  "slug": "sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Andrzej Nowakowski",
      "slug": "andrzej-nowakowski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-nowakowski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2017-03-10",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1_978-83-2423-114-0-211f5092.jpg?v=2026-08-26%2021%3A55%3A50",
  "description": "Teka nr 1 zawiera 10 unikalnych zdjęć obrazu Sąd ostateczny Hansa Memlinga autorstwa Andrzeja Nowakowskiego. Zdjęcia formatu A4 (210x297 mm) zostały wydrukowane na błyszczącym papierze kredowym o gramaturze 250. Sąd Ostateczny Hansa Memlinga to nie teatralna zabawa w piekło i niebo! To jasny i bezwzględny przekaz - miałeś, człowieku, wolną wolę, czyniłeś wedle własnych wyborów. Ja, Bóg, sędzia sprawiedliwy, obiecałem ci zmartwych-wstanie i słowa dotrzymałem. Teraz cię osądzę i przeznaczę ci miejsce obok mnie w wieczności albo skażę na wieczne potępienie. Wieczne! Bez ułaska-wienia, możliwości amnestii, odwołania czy łagodnego potraktowania. To ty, człowieku, zdecydowałeś o swoim przyszłym losie w zaświatach, a nie ja. Teraz już nie oczekuj ode mnie łaski i wspomożenia. Twój czas dobiegł końca. Teraz JA i tylko JA zadecyduję o tobie: niebo lub piekło. Powiadam, JA zadecyduję, nie ty. Jesteś tylko marną istotą, którą obdarzyłem nieśmiertelną duszą. Stworzyłem cię na swoje podobieństwo, dałem ci boską moc kreacji i wszelkich możliwych wyborów w twoim postępowaniu. Dałem ci wolną wolę. Nawet w najtrudniejszych życiowych sytuacjach to ty mówiłeś tak lub nie. Nie oczekuj ode mnie tego, na co zawsze liczyłeś - litości. Teraz objawiam ci się jako sędzia sprawiedliwy, a nie - litościwy. I nie licz na to, że doświadczysz mojej litości, kiedy znajdziesz się we władaniu Szatana. Tam moja litość nie sięga. Taka jest umowa ze Złym i ja tej umowy dotrzymam. Tak być musi i tak będzie... Obraz zaskakuje nieustannie. Odnajduję na przykład kolejne odbicie w zbroi św. Michała Archanioła: jest to jego lewa ręka trzymająca wagę. Zaś w głębi, na ledwie widocznym tle górzystego pejzażu, z ziemi wyłaniają się zmartwychwstali ludzie, z rękami wzniesionymi ku niebu z prośbą o łaskę. Niewzruszony Archanioł Michał w imieniu niewzruszonego Chrystusa odmierza z aptekarską dokładnością dobre i złe uczynki. Tylko czasami równoważą się one i wtedy po lewej stronie Archanioła anioł z szatanem toczą zażartą walkę o wieczną przyszłość człowieka. Wynik tych zmagań jeszcze nie jest przesądzony; mam jednak wrażenie, że Zły wygra. A może to ja jestem przedmiotem tej psychomachii? Może to o moją duszę walczą anioł z szatanem? Czuję dreszcz przechodzący po plecach... I uspokojenie: jeszcze mam szansę. Jeszcze nic straconego. Jeszcze żyję tu, na ziemi, i mogę decydować o tam. To jeszcze zależy ode mnie. Ale do czasu, do czasu... Sąd Ostateczny jest po to, by ostatecznie oddzielić dobro od zła. Teologiczny przekaz Memlingowego dzieła jest do bólu prosty i precyzyjny zarazem. - Stworzyłem cię wolnym, człowieku! - powiada Bóg. - Źródłem twojej wolności byłem JA, ale w każdym momencie twojego ziemskiego bytowania to ty decydowałeś o tym, czy żyjesz w Imię moje, czy przeciw niemu. A teraz przyszedł czas rozrachunku. Rozrachunku ostatecznego. - Słyszę szept Złego: - Nie dramatyzuj, przecież Bóg jest Miłością! Czy sądzisz, że mógłby ON być aż tak okrutny, żeby skazać cię na wieczny ból i potępienie? Czy Bóg mógłby być sadystą? Przecież to niemożliwe! Całe moje królestwo piekła to tylko skansen i cepeliowska szopka, to jedynie wigilijna bajka z elementami opowieści braci Grimm. Nie ma się czym przejmować. Czyń tak, żeby tylko tobie było dobrze, a moim piekłem nie zaprzątaj sobie głowy... Memling przestrzega. Ludzie zmartwychwstali jedynie po to, by nigdy nie zaznać ukojenia w śmierci, by spadać w przerażającą bezdenną otchłań. I w tym, być może, kryje się jedna z największych, niedocieczonych dla nas boskich tajemnic. Bóg jest Miłością. Bóg jest sprawiedliwy i litościwy. A Memling wykłada: Bóg jest tylko sprawiedliwy! Na sądzie ostatecznym litości nie ma. Jest wyłącznie sprawiedliwość... Andrzej Nowakowski",
  "editions": [
    {
      "title": "Sąd. Sąd Ostateczny Hansa Memlinga / Judgment. The Last Judgment by Hans Memling (Teka nr 1)",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1/9788324231140",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2423-114-0",
      "pages": 10,
      "published": "2017-03-10",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/andrzej-nowakowski/sad-sad-ostateczny-hansa-memlinga-judgment-the-last-judgment-by-hans-memling-teka-nr-1_978-83-2423-114-0-211f5092.jpg?v=2026-08-26%2021%3A55%3A50"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}