{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Bieżeństwo 1915",
  "subtitle": null,
  "slug": "biezenstwo-1915",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Aneta Prymaka-Oniszk",
      "slug": "aneta-prymaka-oniszk",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aneta-prymaka-oniszk"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": null,
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915_978-83-8049-456-5.jpg?v=2026-04-01%2009%3A39%3A19",
  "description": "Lato 1915 roku. Armia rosyjska pod naporem wroga wycofuje się z Królestwa Polskiego i zachodnich krańców imperium. „ Niemiec będzie babom cycki obcinał” – niesie się po wsiach. Spod Lublina, Chełma, Łomży, Ostrołęki, a nawet Warszawy obładowane wozy ruszają w głąb Rosji. Z obszarów na wschód od Białegostoku wyjeżdża niemal osiemdziesiąt procent mieszkańców. Wędrują w skwarze, bez wody i jedzenia. Niemieckie samoloty bombardują wojsko, nie szczędząc uciekinierów. Przy drogach zostają mogiły, część ciał leży niepogrzebana. Wybuchają epidemie. Masowo umierają dzieci. Bieżeńcy – tak po rosyjsku nazywają uciekinierów carskie władze – są rozwożeni po całej Rosji. Gdy we wsiach gdzieś na Syberii czy nad Donem z trudem budują nowe życie, wybucha rewolucja, niszcząc pozostałe filary „ odwiecznego porządku”: carską władzę i religię. Bieżeńcy znowu ruszają w drogę, teraz w drugą stronę, do odrodzonego państwa polskiego. Powrót przynosi kolejne „ końce świata”. Z terenu Polski wyjechać mogły ponad dwa miliony osób, ale o bieżeństwie milczą podręczniki. Opowieść ocalają potomkowie bieżeńców. To historia, którą można opowiadać z wielu perspektyw: ludzi postawionych w ekstremalnej sytuacji, chłopów, których świat ginie na ich oczach, wreszcie – uchodźców, uciekinierów, ofiar kolejnych wojen.",
  "editions": [
    {
      "title": "Bieżeństwo 1915",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915/9788380494565",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8049-456-5",
      "pages": 368,
      "published": null,
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/aneta-prymaka-oniszk/biezenstwo-1915_978-83-8049-456-5.jpg?v=2026-04-01%2009%3A39%3A19"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
