{
  "type": "edition",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Trzeba było grać. Pierwszy reportaż o dziewczęcej orkiestrze z Auschwitz",
  "subtitle": null,
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/anne-sebba/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz/9788384278727",
  "publisher": "literanova",
  "publisher_series": [],
  "translators": [
    "Dawid Czech"
  ],
  "medium": "audio",
  "duration_seconds": 39840,
  "narrators": [
    "Małgorzata Gołota"
  ],
  "illustrators": [],
  "cover_artists": [],
  "isbn": "978-83-8427-872-7",
  "pages": null,
  "published": "2026-01-07",
  "language": "pl_PL",
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/literanova/anne-sebba/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz_978-83-8427-872-7-4b12a71f.webp?v=2026-11-12%2006%3A43%3A08",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/anne-sebba/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz/9788384278727.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/anne-sebba/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz/9788384278727.md",
  "binding": "Audiobook · 11 h 4 min",
  "description": "CZY W OBOZOWYM PIEKLE JEST MIEJSCE NA MUZYKĘ? Gdy inne więźniarki stały na wielogodzinnych apelach w skwarze lub na mrozie, one wygrywały skoczne melodie. Ich marsze codziennie odprowadzały komanda do katorżniczej pracy, a potem witały wycieńczone kobiety, które niosły ze sobą zwłoki koleżanek. Eichmann chętnie słuchał ulubionych szlagierów w wykonaniu obozowej kapeli, a doktor Mengele wzruszał się przy utworach Schumanna. Ich muzyka dla jednych była torturą, dla innych namiastką normalności. Dla samych orkiestrantek – wybawieniem od śmierci w komorze gazowej. Historia dziewczęcej orkiestry z Auschwitz należy do najmniej znanych fragmentów obozowej rzeczywistości. Zespół stworzyła Maria Mandl – „ bestia z Auschwitz”. To jej chorobliwej ambicji, by kobiety dorównały kapeli z męskiego obozu, garstka więźniarek zawdzięczała przetrwanie. Wszystkie grały, by przeżyć. Anne Sebba zebrała rozproszone świadectwa, spotkała się z ostatnimi ocalałymi i odtworzyła każdą z mikrohistorii, które miały zostać zapomniane. Dzięki wnikliwej analizie źródeł stworzyła wielogłosową narrację, w której osobiste dramaty splatają się z tragiczną historią. „ Muzyka – pisał Primo Levi, ocalały z Auschwitz – była odgłosem obozu, wyrazem jego „ geometrycznego szaleństwa”. Dudniła w głowie jeszcze wiele lat po wyzwoleniu, nie dając o sobie zapomnieć. Wspomnienia bohaterek tej książki również nieprędko wyjdą czytelnikowi z głowy.”",
  "book": {
    "title": "Trzeba było grać. Pierwszy reportaż o dziewczęcej orkiestrze z Auschwitz",
    "slug": "trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/anne-sebba/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz"
  },
  "authors": [
    {
      "name": "Anne Sebba",
      "slug": "anne-sebba",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/anne-sebba"
    }
  ]
}