Co to jest naród i jak powstał? Czy można zmienić przynależność narodową? Czym są mniejszości narodowe? Kultury narodowe u korzeni to jedna z najważniejszych prac z socjologii narodu, której oddziaływanie wykracza daleko poza granice Polski. Autorka patrząc na zagadnienie kultury narodowej z polskiej perspektywy w nowatorski sposób łączy ją z dorobkiem nauki światowej. Prezentuje różne rozumienie terminu " naród", analizuje zagadnienia związane z konwersjami i mniejszościami narodowymi oraz centrum kultury narodowej. Problematyka ta ma znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne, stanowiąc dla wielu osób sedno refleksji nad tożsamością narodową. Książka przygotowana została z myślą o czytelnikach, których interesuje miejsce kultur narodowych w ich własnym życiu i różnorodność stosunku ludzi do narodowości własnej i cudzej. Od czasu pierwszego wydania tej pracy poruszana w niej problematyka socjologii narodu, konwersji narodowych i mniejszości narodowych zyskuje coraz bardziej na popularności wśród badaczy i studentów nauk społecznych. Praca szczególnie polecana socjologom, antropologom, politologom oraz wszystkim, dla których temat kultury narodowej jest ważny i interesujący. SPIS TREŚCI Przedmowa 7 I TEORIA, HISTORIA I ANTROPOLOGIA NARODU 1. Spory wokół pojęcia narodu 15 Koncepcje narodu politycznego 27 Naród w ujęciu kulturalistycznym i w perspektywie antropologicznej 32 2. Perspektywa historyczna 42 3. Ojczyzna jako korelat narodu 52 II KULTURALISTYCZNA PERSPEKTYWA SOCJOLOGICZNA 4. Złożoność i różnorodność narodowej wspólnoty symbolicznej 79 5. Stereotypy narodowe a pojęcie tożsamości zbiorowej 89 6. Tożsamość jednostki a identyfikacja narodowa i przyswojenie kultury narodowej (walencja) 103 7. Materiały, pojęcia, metoda 113 III KONWERSJE NARODOWE 8. Konwersje narodowe jako zjawisko pogranicza 137 9. Konwersja polska Alberta von Winklera 147 10. Konwersja niemiecka: powstrzymana i zrealizowana 164 IV MNIEJSZOŚCI NARODOWE – PERYFERIE DOMINUJĄCEJ KULTURY 11. Postacie ukraińskości w świetle autobiografii 183 12. Problem narodowości białoruskiej w badanych autobiografiach 204 13. Śląskie dylematy narodowe: starsze pokolenie Ślązaków 234 14. Śląskie dylematy narodowe: młode pokolenie Ślązaków 252 15. Otwarte i zamknięte postawy narodowe w sytuacji pogranicza 278 V CENTRUM KULTURY NARODOWEJ 16. Portret wojennego pokolenia na tle 299 17. Młodzi Polacy okresu demokratycznego przełomu 322 18. Młodzi Polacy wobec obcych. Naród otwarty czy zamknięty? 356 VI EMIGRACYJNY EPILOG 19. Skale polskości 389 20. Negacja polskości i obsesja polskości: Gombrowicz i Lechoń 394 21. Polskość i kulturowa poliwalencja Józefa Czapskiego 402 Zakończenie: po co naród? 414 Aneks 426 Bibliografia 431 Indeks osób 453 Indeks podstawowych pojęć 463 Summary 466 Contents 469
