# Dramat staroindyjski

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/bhasa-kalidasa/dramat-staroindyjski/9788365588043

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/bhasa-kalidasa/dramat-staroindyjski/9788365588043.json

![Dramat staroindyjski](https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-ossolineum/bhasa-kalidasa/dramat-staroindyjski_978-83-6558-804-3-03543eac.jpg?v=2026-08-29%2008%3A18%3A59)

- Książka: [Dramat staroindyjski](https://www.kolczanksiazek.pl/bhasa-kalidasa/dramat-staroindyjski) ([Dramat staroindyjski.md](https://www.kolczanksiazek.pl/bhasa-kalidasa/dramat-staroindyjski.md))
- Autorzy: [Bhasa Kalidasa](https://www.kolczanksiazek.pl/bhasa-kalidasa)
- Wydawnictwo: Wydawnictwo Ossolineum
- ISBN: 978-83-6558-804-3
- Liczba stron: 1276
- Data wydania: 2017-12-21
- Język: pl_PL
- Oprawa: Hardcover

## Opis

Dramat staroindyjski w przekładzie i opracowaniu Marii Krzysztofa Byrskiego. Kiedy niebianie odmówili zajęcia się sztuką teatru, Brahma przekazał stosowną wiedzę Bharatamuniemu, a ten przysposobił do roli aktorów swoich stu synów. Pierwsze widowisko odbyło się w święto Proporca Indry, upamiętniające zwycięstwo niebian nad antyniebianami, a jego treść była odpowiednia do okoliczności premiery. Niebianie wpadli w zachwyt, antyniebianie wręcz przeciwnie: w geście zemsty odebrali aktorom mowę, pamięć i zdolność ruchu. Interwencja Indry nie rozwiązała problemu, Bharatamuni zwrócił się więc o pomoc do Brahmy. To wtedy został wzniesiony budynek teatralny, a jego poszczególne części powierzono opiece wybranych niebian. Ta mityczna opowieść pokazuje, jak w dramacie staroindyjskim sprawy ludzkie łączą się z boskimi. To tylko jeden z aspektów tej bogatej, bardzo sformalizowanej i bardzo różnorodnej zarazem sztuki. Zachód od wieków fascynuje się kulturą Indii, a teatr zajmuje w niej wyjątkowe miejsce. Aktorstwo w klasycznym teatrze indyjskim określa się terminem abhinaja, który dosłownie znaczy doprowadzenie. (...) Aktor ma być ekspertem w swego rodzaju behawiorystyce. Powinien on umieć wywołać w umysłach widzów reakcje emotywne związane z sytuacjami, które tylko wirtualnie wydarzają się na scenie i nie mają niezależnego, rzeczywistego charakteru. Sytuacja jest podobna do funkcji reklamy w realnym socjalizmie. Normalnie reklama oznacza dostępność towaru. W socjalizmie była ona zabiegiem stwarzającym wrażenie, że towar jest, choć go wcale nie było. Ze Wstępu Marii Krzysztofa Byrskiego Słynna definicja smaku (rasa), którą zawdzięczamy Bharatamuniemu, autorowi Traktatu o teatrze (Natjaśastra), nawiązuje do najzupełniej fizycznych doświadczeń smakowych i w ten sposób podkreśla zmysłowy charakter przeżycia estetycznego. Estetyka staroindyjska wymienia osiem smaków właściwych świadomości estetycznej: miłości (śryngara), wesołości (hasja), smutku (karuna), gniewu (raudra), bohaterstwa (wira), przerażenia (bhajanaka), wstrętu (bibhatsa) oraz zachwytu (adbhuta). Ze Wstępu Marii Krzysztofa Byrskiego Bhasa - jeden z najwybitniejszych dramaturgów epoki wczesnoklasycznej starożytnych Indii. Żył najprawdopodobniej na przełomie III i IV wieku. Jego utwory zostały odnalezione na początku XIX wieku w Kerali (południowo-zachodnie Indie), gdzie stanowiły istotny element rytuału świątynnego. Najważniejsze utwory Bhasy to Przysięga Jaugandharajany oraz Ujrzana we śnie Wasawadatta, wykorzystujące wątki z literatury baśniowej. Jego twórczość dramatyczna stanowi do dziś ważną część tradycyjnego repertuaru teatru Indii Południowych. Kalidasa - uznawany za największego twórcę literatury sanskryckiej. Najprawdopodobniej żył w V wieku i mieszkał w miejscowości Udźdźaini, należącej do regionu Madhja Pradeś, położonego w środkowych Indiach. Najsłynniejszym jego dziełem, cenionym na całym świecie, jest Rozpoznanie Śakuntalowica; popularność sztuki poza granicami Indii rozpoczęła się w 1791 roku, kiedy to Johann Wolfgang von Goethe zachwycił się jej niemieckim tłumaczeniem. Na język polski utwór przełożony został po raz pierwszy w 1923 roku przez Stanisława Schyera. Maria Krzysztof Byrski (1937) - profesor nauk humanistycznych; urodzony w Wilnie, syn teatralników Ireny z Szymańskich i Tadeusza. Ukończył studia indologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Doktoryzował się na Banaras Hindu University w Waranasi w Indiach. W latach 1990-1996 przebywał w tym kraju na placówkach dyplomatycznych. Przez kilka dekad związany z Instytutem Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Autor ponad stu publikacji w języku polskim, angielskim i hindi.