Jeśli niektóre z najpiękniejszych liryków Williama Blake'a wydają się nam wierszami dziecięcymi, wrażenie to nie jest ani złudne, ani sprzeczne z intencją tego wielkiego poety. (...) W " Pieśniach niewinności" (1789) Blake roztacza obraz świata dziecięcego, niekiedy dotkniętego tchnieniem smutku, ale pięknego i błogiego. Odwołuje się też do tego, co o dziecięctwie mówi Ewangelia i zapowiadające ją proroctwo Izajasza. (...) W kilka lat potem zaś Blake do pierwszego zbioru dodał drugi cykl liryków, " Pieśni doświadczenia" (1794),nie mniej związany z Biblią obu Testamentów, z tym, co Izajasz i Ewangelia mówią o cierpieniu i z tym, co święty Paweł powiada o niejasności tego świata, w którym wszystko widzimy " w zwierciadle, zagadkowo" (1 Kor. 13, 12); trzeba tu sobie wyobrazić antyczne zwierciadło metalowe. Łącząc oba cykle w jeden zbiór " Pieśni niewinności i doświadczenia", poeta postawił dwa zwierciadła, jasne i ciemne, jedno naprzeciw drugiego. Ani dziecięctwo nie unicestwia doświadczenia, ani też doświadczenie nie wymazuje radości dziecięctwa. Trwają naprzeciw siebie i przeglądają się w sobie nawzajem: dwa oblicza świata, w którym człowiek żyje. W swoim największym arcydziele poetyckim Blake je tylko ukazuje, nie szuka rozwiązania tej zagadkowej sprzeczności. Wyrazem zaś szukania rozwiązania są jego poematy, które nazywa " księgami proroczymi". Jednocześnie z " Pieśniami niewinności" powstaje " Księga Thel", w której Córa Serafinów wpatruje się w niepokojącą przyrodę. Stan niepełności ludzkiej wiedzy poeta stara się przekroczyć mocą wyobraźni, " Boskiej Wizji", jak ją często będzie nazywał. W serii poematów o kosmosie, zaczętej " Pierwszą księgą Urizena" (1794),dzieje wszechświata przedstawione są jako historia walk kosmicznych, szczególną zaś rolę w kształtowaniu świata, w jakim ludzie żyją, przypisuje się Urizenowi, zimnemu rozumowi. Poeta pragnie przeciwstawić się Johnowi Miltonowi, autorowi " Raju utraconego", którego uważa za wyraziciela Urizena, podczas gdy on, William Blake, chce być nade wszystko wieszczem Losa, czyli wyobraźni, " Boskiej Wizji, wspierającej w świecie wolność i dobro".
Kołczan KsiążekStrona głównaZałóż kontoZaloguj się