{
  "type": "edition",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Rola mojej rodziny w światowej rewolucji",
  "subtitle": null,
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/bora-cosic/rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji/8387391654",
  "publisher": "czarne",
  "publisher_series": [],
  "translators": [],
  "medium": "paper",
  "duration_seconds": null,
  "narrators": [],
  "illustrators": [],
  "cover_artists": [],
  "isbn": "8-387-39165-4",
  "pages": null,
  "published": "2002-01-01",
  "language": "pl_PL",
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/bora-cosic/rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji_8-387-39165-4.jpg?v=2026-04-01%2012%3A44%3A10",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/bora-cosic/rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji/8387391654.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/bora-cosic/rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji/8387391654.md",
  "binding": "Softcover",
  "description": "„ Rola mojej rodziny w światowej rewolucji” to powieść zamieszkałego w Berlinie serbskiego pisarza Bory Ćosicia z 1968 r., która ukazała się w wielu językach, przyniosła jej autorowi międzynarodową sławę, a w kilku krajach objęta została zakazem druku. Jej przekład na język polski, przygotowany przed 30 laty, nie mógł ukazać się w Polsce, między innymi wskutek wewnątrz wydawniczej cenzury. „ Rola mojej rodziny...” to obraz rewolucji po wyzwoleniu Jugosławii, przemian widzianych oczami dziecka, które z naiwną powagą patrzy na absurdy powojennej rzeczywistości i toczącej się „ walki klasowej”. Bohaterem powieści jest zwykła drobnomieszczańska rodzina, która żyje w Belgradzie i znajdując się na marginesie oficjalnego życia, komentuje zabawną i ponurą codzienność „ królestwa robotników”. Radzenie sobie z rzeczywistością państwa w stanie rewolucji ukazane jest w humorystycznej perspektywie, jak wtedy, gdy budujące slogany zostają zderzone ze zdroworozsądkowym osądem. Domowe historie, mądrości i rozmowy — zwykłe, banalne stwierdzenia, narzekania czy żarty — stają się antidotum na groźny czas. To, co prywatne, domowe, zestawione z powojennym zamętem, wywołuje śmiech; język gadany, nieoficjalny, nienamaszczony, zapamiętany i cytowany przez młodziutkiego narratora, daje odpowiedź na pytanie: czym żyją zwykli ludzie, a to z kolei odsłania rzeczywisty i spójny obraz życia w powojennym Belgradzie: życia nieprawdopodobnego i komicznego. Z posłowia Danuty Cirlić-Straszyńskiej: NA DRODZE DO EUROPY Tytuł posłowia pożyczam z pierwszego numeru kwartalnika „ Kafka” /2001 r./ — bo jest adekwatny, „ ćosiciowski” i aktualny. Bora Ćosić opublikował zresztą w tym numerze kwartalnika wypowiedź zatytułowaną „ Ja, parias z Bałkanów” z której pozwolę sobie zaczerpnąć przydatny cytat: „... w 1945 roku nasza południowa ojczyzna stała się oficjalnie królestwem robotników. Mój ojciec, który dotąd tkwił za ladą sklepu żelaznego, teraz awansował na referenta do spraw gwoździ w jakiejś instytucji, ale nadal przynależał do <> (...). Wedle tej samej systematyzacji moja mama była robotnicą w naszym gospodarstwie domowym, ja zaś robotnikiem oddającym się nauce przedmiotów gimnazjalnych. Do tego grona należy jeszcze dodać dziadka, który także był robotnikiem, niezmordowanym w dziele komentowania wydarzeń, wujka robotnika, zajmującego się uwodzeniem panienek oraz ciotki zatrudnione w biurze opowiadania przedwojennych filmów — i wtedy będziemy mieli pojęcie o roli mojej rodziny w światowej rewolucji”. Tak pisze autor, nawiązując do swojej powieści z roku 1968, która przyniosła mu sukces i jednocześnie spowodowała kilka zakazów druku, między innymi w Polsce. Przełożyłam ją dla poważnego, oczywiście państwowego wydawnictwa równo trzydzieści lat temu /1972/ i do tej pory zachował się u mnie wydobyty z redakcji, nieco pożółkły egzemplarz, niekompletny zresztą. Niekompletny, bo zabrakło w nim stron wyjętych przez redaktorów w celach manipulacji, to znaczy ewentualnego skracania lub retuszowania trafnych miejsc. Dziś może coraz trudniej w to uwierzyć, ale tak właśnie postępowała autocenzura wydawnicza z kłopotliwymi tekstami, zarówno książek oryginalnych, jak przekładów. Zachowały się także /na teczce/ ślady desperackich prób zmiany tytułu; najpierw słowa „ rodziny” zmieniono na „ rodzinki” — aby humorystyczny zamysł autora nie budził u nikogo wątpliwości. Ale to nie załatwiło sprawy: pozostała bowiem „ rewolucja”, słowo-fetysz. Ręką bardzo przyzwoitej skądinąd redaktorki zapisano więc ewentualne „ bezrewolucyjne” wersje tytułu” „ Rola mojej rodzinki w przewrocie światowym” i „ Rola mojej rodzinki w przewrocie dziejowym”. Obie te perły pomysłowości pozostawiam bez komentarza; wystarczy fakt, że polski przekład ostatecznie się nie ukazał, mimo iż nawet nie dotarł do oficjalnej cenzury na ul. Mysią. Sprawę „ światowej rewolucji”, a także nazwiska i tytuły klasyków marksizmu, zwłaszcza rosyjskich, traktowano czołobitnie, ze śmiertelną powagą. Najlepiej było — przeciwnie, niż to uczynił Bora Ćosić — na wszelki wypadek nie wspominać o Leninie, o Trockim, o Róży Luksemburg czy Dzierżyńskim, o Imperializmie jako najwyższym stadium kapitalizmu. Tymczasem zdolny i zuchwały „ parias” z zawsze kłopotliwych Bałkanów odważył się zakpić ze świętych i nietykalnych akcesoriów rewolucji, wkładając opowieść o niej w usta chłopięcego narratora, który w obliczu świata staje naiwny i bezradny jak dziecko wobec dziwów Disneylandu. Jego liczna rodzina, wyrzucona z mieszkania do jednego pokoju przez fale socjalistycznej rewolucji, nie przyjmuje mimo wszystko postawy wrogiej ani nawet złośliwej, lecz wszelkimi sposobami stara się włączyć w nurt nowego życia. W gruncie rzeczy okazuje się to jednak zupełnie niemożliwe, podobnie jak",
  "book": {
    "title": "Rola mojej rodziny w światowej rewolucji",
    "slug": "rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/bora-cosic/rola-mojej-rodziny-w-swiatowej-rewolucji"
  },
  "authors": [
    {
      "name": "Bora Ćosić",
      "slug": "bora-cosic",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/bora-cosic"
    }
  ]
}