{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Maszyny i wilki",
  "subtitle": null,
  "slug": "maszyny-i-wilki",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/borys-pilniak/maszyny-i-wilki",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/borys-pilniak/maszyny-i-wilki.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/borys-pilniak/maszyny-i-wilki.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Borys Pilniak",
      "slug": "borys-pilniak",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/borys-pilniak"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "ru",
  "first_published": "1984-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/borys-pilniak/maszyny-i-wilki_8-307-00731-3-224c9ed7.jpg?v=2026-08-28%2003%3A39%3A16",
  "description": "Powieść składa się z szeregu oderwanych od siebie epizodów rozgrywających się w czasach rosyjskiej wojny domowej w Kołomnie, Moskwie i okolicach. Za ich pomocą autor kontrastuje ze sobą dawną, zacofaną Rosję chłopską i nowoczesną Rosję przemysłową, którą obrazują Zakłady Kołomiejskie. Obraz zagubionego, \" pijanego społeczeństwa\", w którym ścierają się sprzeczne tendencje polityczne, zaś jednostki tracą hierarchię wartości ukazany jest poprzez postacie bolszewika Hertza, zakonnicy Olgi - byłej działaczki czerwonych i białych, trzech braci Rościsławskich, z których pierwszy pod wpływem zmian zwariował, drugi zginął w Zakładach Kołomiejskich, trzeci został zabity z powodu zatargu o kobietę. Pilniak wykorzystał w utworze wiele epizodów zaobserwowanych w czasie podróży po Rosji w 1918. Powieść łączy wiele krótkich epizodów fabularnych z osobistymi refleksjami autora, wyrażanymi bezpośrednio lub przez jednego z bohaterów. Niektóre sformułowania, czy wręcz całe ustępy są kilkakrotnie powtarzane, część przywoływanych zdarzeń podawana jest przez autora w formie nawiasów czy przypisów do całości, co ma potęgować wrażenie ogólnego chaosu, upadku dawnych wartości i równoczesnego tworzenia się nowych. Pilniak silnie kontrastuje ze sobą dawną Rosję, opartą na prymitywnej gospodarce rolniczej, pełną tradycyjnych zabobonów oraz przemocy we wzajemnych relacjach, oraz nową Rosję - zmechanizowaną, opartą na nowoczesnym przemyśle, porzucającą tradycyjną moralność (w tym chrześcijaństwo). Kontrast ten podkreśla tytuł - Maszyny i wilki podkreśla opozycję między nowymi wartościami i stosunkami społecznymi wnoszonymi przez mechanizację produkcji, a wilkami - przedstawicielami dawnej mentalności, zwłaszcza wiejskiej. Dłuższa refleksja prowadzi narratora do opowiedzenia się po stronie \" maszyn\", mimo podkreślenia, że dawna Rosja miała swoje znaczące osiągnięcia, a nowy porządek nie jest wolny od wad - bohaterowie Pilniaka wyrażają wątpliwość, czy mechanizacja nie prowadzi do zniszczenia zdrowia i skrócenia życia robotników, nie zrujnuje dorobku kulturalnego Rosji. Równocześnie żaden z nich nie podaje w wątpliwość samego sensu rewolucji, określanej w powieści jako Październik, zaś źródła problemów upatruje raczej w zderzeniu grupy reformatorów i postępowców z ogromnym zacofaniem cywilizacyjnym kraju. Pod względem kompozycji dzieła powieść przypomina wcześniejszy Nagi rok, również oparty na szeregu epizodów zaobserwowanych przez autora i podkreślający kontrast między ideami rewolucyjnymi a zacofaniem kraju. Pilniak zastosował w obu utworach podobny zabieg kreacji bohaterów - są to reprezentanci \" straconego pokolenia\", przedstawiciele ginących rodzin, którzy w zmienionych warunkach społecznych nie są w stanie się odnaleźć i giną tragiczną śmiercią.",
  "editions": [
    {
      "title": "Maszyny i wilki",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/borys-pilniak/maszyny-i-wilki/8307007313",
      "publisher": "Czytelnik",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-307-00731-3",
      "pages": 345,
      "published": "1984-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/borys-pilniak/maszyny-i-wilki_8-307-00731-3-224c9ed7.jpg?v=2026-08-28%2003%3A39%3A16"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}