{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Litwini nad Morzem Łaptiewów",
  "subtitle": null,
  "slug": "litwini-nad-morzem-laptiewow",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Dalia Grinkevičiūtė",
      "slug": "dalia-grinkeviciute",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dalia-grinkeviciute"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "lt",
  "first_published": "2019-08-14",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/kolegium-europy-wschodniej/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow_978-83-7893-255-0-5294439f.jpg?v=2026-08-29%2014%3A15%3A25",
  "description": "Pierwszą wersję świadectwa Dalia Grinkevičiūtė spisała w latach 1949–1950 na Litwie, po ucieczce z Jakucji. Pozbawiony tytułu tekst, obecnie zwany Wspomnieniami, zamknęła w słoiku i zakopała. Wkrótce została aresztowana i ponownie zesłana na Północ, a kiedy z niej powróciła, nie udało się jej odnaleźć zapisków. W różnych latach podejmowała próby ich odtworzenia, wierząc, że mogą mieć znaczenie nie tylko dla niej. Ślady tych prób to liczne notatki, fragmenty, wreszcie miniatury, z których trzy zamieszczono w niniejszym zbiorze. Dopiero na początku lat osiemdziesiątych osiągnęła cel – powstał drugi wariant relacji, któremu nadano tytuł Litwini nad Morzem Łaptiewów. Mniej więcej w tym samym czasie spisała także doświadczenia z lat praktyki lekarskiej – ta część nosi tytuł Na ziemi ojczystej. Teksty te, pomimo istotnych różnic, są silnie ze sobą związane, nawzajem rzucają światło na opisane w nich zdarzenia i współtworzą dramatyczny dokument bestialskich męczarni, głębokiej traumy i nieludzkiego systemu, ale także silnego, wspaniałego, szlachetnego charakteru i – ostatecznie – triumfu ludzkiego ducha. W świadomości zbiorowej Litwinów Dalia Grinkevičiūtė jest bardzo ważną postacią. W jej dramatycznych przeżyciach rozpoznają oni własny los, a jej postawa uznawana jest za wzór postępowania na czas zarazy. Dlatego jej wspomnienia, poczytywane za skarb litewskiej literatury XX wieku, to lektura w litewskich szkołach – tekst formacyjny. Jestem przekonany, że autorka chętnie zrezygnowałaby z tej pośmiertnej sławy w zamian za odzyskanie utraconej młodości zwyczajnej dziewczynki. -Kamil Pecela",
  "editions": [
    {
      "title": "Litwini nad Morzem Łaptiewów",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow/9788378932550",
      "publisher": "Kolegium Europy Wschodniej",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7893-255-0",
      "pages": 254,
      "published": "2019-08-14",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/kolegium-europy-wschodniej/dalia-grinkeviciute/litwini-nad-morzem-laptiewow_978-83-7893-255-0-5294439f.jpg?v=2026-08-29%2014%3A15%3A25"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}