{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Dąbrowszczacy i wojna domowa w Hiszpanii. Kontekst międzynarodowy – późniejsze losy – spory o pamięć",
  "subtitle": null,
  "slug": "dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Daniel Czerwiński",
      "slug": "daniel-czerwinski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/daniel-czerwinski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2025-06-10",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-pamieci-narodowej-ipn/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec_978-83-8376-298-2-999cdffc.jpg?v=2026-08-25%2009%3A26%3A23",
  "description": "Publikacja w ramach centralnego projektu badawczego IPN „ Ruch komunistyczny i aparat władzy 1917–1990”. Publikacje gdańskiego oddziału IPN: tom 96. Hiszpańska wojna domowa należy do najbardziej zmitologizowanych wydarzeń XX wieku, a jedną z głównych osi sporu stanowi międzynarodowe zaangażowanie w ten konflikt. Choć po jego obu stronach walczyli Polacy, w armii republikańskiej było ich zdecydowanie więcej. Polskich ochotników walczących w składzie Brygad Międzynarodowych nazywamy dziś zbiorczo dąbrowszczakami, od nazwiska patrona XIII Brygady Jarosława Dąbrowskiego. Przez wiele lat dąbrowszczaków postrzegano jako „ ochotników wolności”. Zmieniło się to radykalnie po roku 1989, kiedy zaczęto ich uważać za narzędzie komunistycznej ekspansji. Podejmowano próby pozbawienia ich przywilejów, a dyskusje na ten temat toczyły się nawet na forum hiszpańskiego parlamentu. W Polsce spór ten odżył na nowo po wprowadzeniu w 2016 roku przez Sejm RP tzw. ustawy dekomunizacyjnej. Obrońcy brygad uważają, że wojna w Hiszpanii była romantyczną walką o zatrzymanie faszyzmu, przeciwnicy – że Brygady Międzynarodowe tworzyli „ najemnicy Stalina”, a ich główne zadanie stanowiło uczynienie z Hiszpanii państwa komunistycznego. Każda ze stron ma swoje argumenty. Nie da się zaprzeczyć, że Brygady Międzynarodowe były tworem Międzynarodówki Komunistycznej – ich centrum decyzyjne znajdowało się w Moskwie, a nie w Madrycie. Z drugiej strony nie wszyscy ich członkowie byli komunistami. Czy była to więc wyłącznie „ armia Kominternu”, jak nazwał ją R. Dan Richardson? Każdy musi wyrobić sobie własną opinię na ten temat. Pomóc w tym mogą teksty znajdujące się w niniejszym tomie. Zobacz fragment na histmag. org",
  "editions": [
    {
      "title": "Dąbrowszczacy i wojna domowa w Hiszpanii. Kontekst międzynarodowy – późniejsze losy – spory o pamięć",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec/9788383762982",
      "publisher": "Instytut Pamięci Narodowej, IPN",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8376-298-2",
      "pages": 448,
      "published": "2025-06-10",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-pamieci-narodowej-ipn/daniel-czerwinski/dabrowszczacy-i-wojna-domowa-w-hiszpanii-kontekst-miedzynarodowy-pozniejsze-losy-spory-o-pamiec_978-83-8376-298-2-999cdffc.jpg?v=2026-08-25%2009%3A26%3A23"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}