{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939",
  "subtitle": null,
  "slug": "mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Dariusz Matelski",
      "slug": "dariusz-matelski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-matelski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "1997-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-naukowe-uniwersytetu-im-adama-mickiewicza-w-poznaniu/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939_8-323-20759-3-3155c905.jpg?v=2026-09-05%2021%3A46%3A10",
  "description": "Mniejszości narodowe w Drugiej Rzeczpospolitej były jednym z najpoważniejszych problemów wewnętrznych. Stanowiły one ok 1/3 ogółu mieszkańców. Pod względem liczebności Niemcy zajmowali dopiero czwarte miejsce- po Ukraińcach, Żydach i Białorusinach. Zamieszkiwali jednak głównie trzy graniczące z Rzeszą Niemiecką zachodnie województwa: pomorskie, poznańskie i śląskie, i tam stanowili już najliczniejszą mniejszość. Ponadto na ich znaczenie w państwie rzutowała uzyskana w czasie zaborów silna pozycja ekonomiczna. Oba czynniki sprawiły, że problem obywateli polskich narodowości niemieckiej był przedmiotem stałego zainteresowania zarówno władz państwowych w Warszawie, jak i niemieckich w Berlinie. Strona polska wszystkimi dostępnymi środkami starała się osłabić mniejszość niemiecką, która w latach 1919 i 1939 r. odgrywała rolę niewątpliwie dezintegrującą młodą państwowość polską, natomiast Berlin zmierzał do jej umocnienia - jako ważkiego argumentu w przetargach na forum międzynarodowym oraz w stosunkach polsko - niemieckich.",
  "editions": [
    {
      "title": "Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939/8323207593",
      "publisher": "Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-323-20759-3",
      "pages": 592,
      "published": "1997-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-naukowe-uniwersytetu-im-adama-mickiewicza-w-poznaniu/dariusz-matelski/mniejszosc-niemiecka-w-wielkopolsce-w-latach-1919-1939_8-323-20759-3-3155c905.jpg?v=2026-09-05%2021%3A46%3A10"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}