{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wybór pism estetycznych (Edward Abramowski)",
  "subtitle": null,
  "slug": "wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Edward Abramowski",
      "slug": "edward-abramowski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-abramowski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2011-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski_978-83-2421-639-0.jpg?v=2026-08-06%2003%3A38%3A49",
  "description": "Seria KLASYCY ESTETYKI POLSKIEJ Edward Abramowski należy do tych myślicieli, którzy wywarli znaczący wpływ na polską kulturę nie tylko przed pierwszą wojną światową, ale i później – w dwudziestoleciu międzywojennym. W jego rozległym problemowo dorobku intelektualnych (filozofia, socjologia, etyka, psychologia, oryginalna teoria ustroju socjalistycznego opartego na idei spółdzielczości) nie zabrakło też prac traktujących o zagadnieniach estetyki. Książka przeznaczona dla studentów takich kierunków jak filozofia, historia sztuki, filologia polska, wiedza o kulturze, kulturoznawstwo. Józef Edward Abramowski (1868-1918) przekonany, że „ istnieje tylko jedna jedyna tajemnica życia obejmująca wszystko, i jedna pozornie tylko rozczłonkowana wiedza, usiłująca tę tajemnicę przeniknąć i wypowiedzieć” chciał tę tajemnicę poznać prowadząc badania w obszarach zakreślonych przez perspektywę wielu dziedzin wiedzy i postrzegany jest jako filozof, psycholog, socjolog i estetyk a także kulturolog, ceniony jako twórca koncepcji socjalizmu bezpaństwowego i polskiego kooperatyzmu. Chciał zrozumieć twórcze możliwości człowieka i tworzoną przez niego rzeczywistość społeczną i kulturową. Abramowski nie zostawił systematycznego opracowania zagadnień estetycznych. Jego estetykę trzeba wyczytywać z prac omawiających zagadnienia z zakresu psychologii i zagadnienia społeczne. Pięknu i sztuce Abramowski poświęcił w całości jedynie artykuł zatytułowany Co to jest sztuka? Z powodu rozprawy L. Tołstoja: Czto takoje iskustwo?, który został opublikowany w „ Przeglądzie Filozoficznym” w 1898 roku. Dyskutuje w nim z koncepcją sztuki jako narzędzia moralizatorstwa. Proponuje swój program estetyczny, w którym ważne są: autonomia sztuki i indywidualizm oraz antyintelektualizm, antymimetyzm, antyutylitaryzm, docenienie intuicji. Jego propozycje nie są jednak zwykłym powtórzeniem tych, jakie znajdujemy w pracach modernistów. Przedstawił on swoje poglądy na temat specyfiki i znaczenia sztuki łącząc modernistyczny estetyzm z przekonaniem o etycznej, wyzwalającej roli piękna. Pokazał, że można pogodzić postulat wyzwolenia sztuki z jej zaangażowaniem społecznym. By w pełni odczytać jak Edward Abramowski rozumie przeżycie estetyczne, rolę sztuki i piękno, trzeba sięgnąć do prac psychologicznych i socjologicznych tego autora. Jego wypowiedzi związane z tematami tradycyjnie zaliczanymi do estetycznych są niezwykle ważne dla spójności teorii dotyczących człowieka i społeczeństwa, są oryginalne i mają potencjał nie mniejszy niż poglądy polityczne i społeczne Abramowskiego, które sprawiły, że pod koniec XX wieku doceniając jego idee nadano mu miano „ zwiastuna Solidarności”. SPIS TREŚCI Krystyna Najder-Stefaniak, Specyfika i wartość sztuki w ujęciu anarchisty WYBÓR PISM ESTETYCZNYCH EDWARDA ABRAMOWSKIEGO Co to jest sztuka? (Z powodu rozprawy L. Tołstoja: „ Czto takoje iskusstwo?”) Życie i słowo Bases psychologiques de la sociologie; Le matérialisme historique et le principe du phénome`ne social Postrzeżenie i spostrzeżenie Zasada zjawiska społecznego Teoria równoważników indywidualnych i faktu społecznego Sumienie człowieka jako rodnik świata społecznego Zagadnienia etyczne i polityka rewolucji Kazimierz Krauz, Socjologiczne prawo retrospekcji Etyka a rewolucja Program wykładów nowej etyki. Warszawa 1899 Organizacja Kultury Polskiej Człowiek dzisiejszy Teoria jednostek psychicznych Metafizyka doświadczalna Bibliografia",
  "editions": [
    {
      "title": "Wybór pism estetycznych (Edward Abramowski)",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski/9788324216390",
      "publisher": "Universitas",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2421-639-0",
      "pages": 374,
      "published": "2011-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/edward-abramowski/wybor-pism-estetycznych-edward-abramowski_978-83-2421-639-0.jpg?v=2026-08-06%2003%3A38%3A49"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
