{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Stanowilismy odrębna grupę... Cztery studia o modernizmie warszawskim",
  "subtitle": null,
  "slug": "stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Edward Boniecki",
      "slug": "edward-boniecki",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-boniecki"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2020-04-29",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/neriton/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim_978-83-6601-855-6-9d283f3b.jpg?v=2026-08-27%2000%3A46%3A33",
  "description": "Wyodrębnienie modernizmu warszawskiego na mapie literatury polskiej tego okresu uzasadnione jest specyfiką życia literackiego na terenie zaboru rosyjskiego, uzależnionego od niełatwych warunków historycznych życia w ogóle w byłym Królestwie i konieczności konfrontacji z kulturą rosyjską. Dla modernistycznej awangardy w zaborze rosyjskim, skupionej w Warszawie, reprezentatywny jest przykład działalności grupy Forpoczt. Opublikowanej przez nią pod tym tytułem książce-manifeście modernizmu (1895) i poniesionej klęsce poświęcone jest studium Forpoczty w mieszkaniu na Nowogrodzkiej. Codzienność życia literackiego Warszawy odbiegała od radykalizmu postaw społecznych (lewicujących) i artystycznych autorów Forpoczt (Wacław Nałkowski, Maria Komornicka, Cezary Jellenta). Warszawski literacki maistream tego czasu, jakbyśmy dziś powiedzieli, zaprezentował się w książce zbiorowej ułożonej przez miejscowego poetę, Józefa Jankowskiego, zatytułowanej Pisanka (1900). Przyjęta na ogół przychylnie w Warszawie, w zaborze austriackim spotkała się z druzgocącą krytyką, o czym mowa w studium Pisanka warszawska, pokazującym jak odmienne warunki historyczne życia wpływały na różnice także w ocenach estetycznych. Mimo wszystko modernizm warszawski charakteryzowało głębokie życie intelektualne, czego przyczyn należy szukać we wciąż silnie oddziałującym dziedzictwie dobrze rozwiniętego pozytywizmu warszawskiego. Świadczyła o tym między innymi poważna i szeroka recepcja w Syrenim grodzie myśli duńskiego filozofa, Haralda Höffdinga, wybitnego przedstawiciela ówczesnego europejskiego życia intelektualnego. O tym niemal zupełnie dziś zapomnianym filozofie i jego wpływie na nasz modernizm traktuje studium Harald Höffding. Pisząc o modernizmie warszawskim nie można nie pamiętać o Zenonie Przesmyckim i jego udziale w życiu literacko-artystycznym Warszawy, a przede wszystkim o redagowanej przez Miriama „ Chimerze”. Oskarżany o kosmopolityzm i bezpardonowo atakowany przez przedstawicieli zorientowanej patriotycznie radykalnej inteligencji na łamach prasy (kampania antymiriamowska Stanisława Brzozowskiego), Przesmycki konsekwentnie realizował swój program kształtowania duchowego człowieka-Polaka i w stworzonym przez Rosjan systemie nierzeczywistości nadzorowanym przez Warszawski Komitet Cenzury („ świat pod kontrolą”), wydawał pismo o najwyższych walorach estetycznych i moralnych, o czym w studium Patriotyzm Miriama.",
  "editions": [
    {
      "title": "Stanowilismy odrębna grupę... Cztery studia o modernizmie warszawskim",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim/9788366018556",
      "publisher": "Neriton",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6601-855-6",
      "pages": 170,
      "published": "2020-04-29",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/neriton/edward-boniecki/stanowilismy-odrebna-grupe-cztery-studia-o-modernizmie-warszawskim_978-83-6601-855-6-9d283f3b.jpg?v=2026-08-27%2000%3A46%3A33"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}