{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Panowie nas tu przesiedlili",
  "subtitle": null,
  "slug": "panowie-nas-tu-przesiedlili",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Elin Anna Labba",
      "slug": "elin-anna-labba",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elin-anna-labba"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili_978-83-6779-067-3.jpg?v=2026-04-02%2023%3A22%3A36",
  "description": "Ponad sto lat temu Norwegia uzyskała niepodległość, a Saamowie, rdzenni mieszkańcy dalekiej północy kontynentu europejskiego, którzy przez wieki swobodnie przemieszczali się z reniferami między letnimi i zimowymi pastwiskami, stali się nagle solą w oku młodego państwa. Uznano ich za element obcy, do tego norwescy rolnicy potrzebowali ziemi. W 1919 roku Szwecja i Norwegia doszły więc do porozumienia w sprawie ograniczenia migracji zwierząt i ludzi między oboma państwami. Takie jest tło jednego z mroczniejszych rozdziałów w historii Szwecji. Żeby wykorzenić koczownicze zwyczaje Saamów, szwedzkie władze zarządziły przeniesienie hodowców reniferów z dalekiej północy na tereny położone nieco bardziej na południe w ramach „ dyslokacji”. Dla Saamów było to jednak bággojohtin – przymusowe przesiedlenie. Pierwsi, których zmuszono do opuszczenia domów, wierzyli, że dane im będzie jeszcze je kiedyś zobaczyć. Książka Panowie nas tu przesiedlili ukazuje te dramatyczne wydarzenia: zgubę reniferów instynktownie wędrujących na północ, zostawianie saamskich dzieci u krewnych, rozpad rodzin, systemową dyskryminację rasową, wynaradawianie – z perspektywy pokrzywdzonych. Elin Anna Labba zebrała ich wspomnienia, zdjęcia, listy i fragmenty joików, aby wreszcie wybrzmiał głos tych, którzy sami nie mogą już o tym opowiedzieć. W 2020 roku książka została nagrodzona prestiżową szwedzką Augustpriset. W języku Saamów „ mówić” i „ pamiętać” to prawie to samo. Nie zapomnimy tych, o których opowiadamy. Dlatego Elin Anna Labba zbiera historie, wspomnienia i okruchy rodzinnych opowieści, byśmy pamiętali o ludziach, których próbowano zatrzeć, kiedy powstawała nowoczesna Skandynawia. Przymusowe przesiedlenia Saamów, oznaczające zagładę tożsamości, kultury i języka, stanowią w tym poruszająco napisanym reportażu punkt wyjścia do szerszej dyskusji o tym, czy zadane kiedyś rany mają szanse kiedykolwiek się zabliźnić. Joanna Gierak-Onoszko Labba pisze szeptem o tym, o czym należałoby krzyczeć. O poczuciu wyższości tych, którzy mówią głośniej, i o wyobcowaniu tych, których nikt nie pyta o zdanie. Krzyk nigdy nie był jednak domeną mieszkańców Północy, mamy więc przed sobą cichą i przejmującą opowieść o przymusowych przesiedleniach Saamów, które zniekształciły ich tożsamość, rozumienie krajobrazu i opiewające go pieśni. Warto wsłuchać się w te głosy, bo dzięki nim lepiej zrozumiemy Skandynawię, ciemne karty w jej historii i wyzwania, przed którymi stoją współcześni rdzenni Północy. Ilona Wiśniewska",
  "editions": [
    {
      "title": "Panowie nas tu przesiedlili",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili/9788367790673",
      "publisher": "Marginesy",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6779-067-3",
      "pages": 232,
      "published": "2023-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/elin-anna-labba/panowie-nas-tu-przesiedlili_978-83-6779-067-3.jpg?v=2026-04-02%2023%3A22%3A36"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}