# Na prowincji

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/eliza-orzeszkowa/na-prowincji

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/eliza-orzeszkowa/na-prowincji.json

![Na prowincji](https://quivercdn.com/covers/instytut-badan-literackich-pan/eliza-orzeszkowa/na-prowincji_978-83-6844-425-4-8c27a6ac.jpg?v=2026-09-06%2013%3A59%3A49)

- Autorzy: [Eliza Orzeszkowa](https://www.kolczanksiazek.pl/eliza-orzeszkowa)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2025-10-01

## Opis

Na prowincji to według dzisiejszych kryteriów genologicznych trzecia powieść Orzeszkowej, po Ostatniej miłości i W klatce. Rękopis się nie zachował. Pierwodruk pod tytułem Na prowincji. Powieść w dwoch częściach ukazał się w roku 1869 w„ Tygodniku Mód”. Jeśli początkowe utwory Orzeszkowej są „ ogniwami, które różnostronnie zahaczają się o siebie i jakby wywijają się z poprzedzających”, to trzecia powieść autorki „ wywija się” z kilku wcześniejszych publikacji. Spełnia antyromansowy postulat Początku powieści (1866); uzupełnia Ostatnią miłość (1867),z której „ o szczegółach pożycia niedobranych małżonków prawie niczego się nie dowiadujemy”; wzbogaca obraz „ klatki” prowincji (W klatce, 1867) o „ klatkę” małżeństwa. Utwór z pewnością zawiera też ślady dziedzictwa, jakie zwykło się przyjmować dla wczesnego dorobku Orzeszkowej: inspiracje prozą międzypowstaniową, francuską, rosyjską czy angielską, choć trudno przypisać im decydujące znaczenie. Eklektyzm gatunkowy tekstu wypada określić mianem romansu społecznego; jest to właściwie rodzaj sfabularyzowanego traktatu o przyczynach i skutkach nieudanego małżeństwa. I jeśli w Panu Grabie widziano powieść dla mężczyzn, a w Pamiętniku Wacławy utwór dla kobiet, Na prowincji komplementarnie je łączy, będąc przestrogą zarówno przed złym wychowaniem młodzieńców, jak nierozważnym postępowaniem panien. Habitus wychowania i małżeństwa nie wyczerpuje jednak horyzontu poznawczego Na prowincji; wydaje się, że utwór porusza więcej zagadnień czy aspektów rzeczywistości niż tamte, nawet jeśli czyni to powierzchownie, stereotypowo lub w sposób enigmatyczny. Być może wynika to z niezbyt skoordynowanej, eklektycznej i poszukującej formuły powieściowego dyskursu, niekoniecznie jednak musi być uznane za wadę. Z opracowania i noty edytorskiej Anety Mazur

## Wydania

### Na prowincji

- Wydawnictwo: Instytut Badań Literackich PAN
- ISBN: 978-83-6844-425-4
- Liczba stron: 643
- Data wydania: 2025-10-01
- Język: pl_PL