{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Czysta Ameryka",
  "subtitle": null,
  "slug": "czysta-ameryka",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elizabeth-catte/czysta-ameryka",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/elizabeth-catte/czysta-ameryka.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/elizabeth-catte/czysta-ameryka.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Elizabeth Catte",
      "slug": "elizabeth-catte",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elizabeth-catte"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2024-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/elizabeth-catte/czysta-ameryka_978-83-8191-962-3.png?v=2026-04-01%2010%3A03%3A49",
  "description": "W pierwszych dekadach XX wieku Amerykanie reklamowali eugenikę na jarmarkach, uczestniczyli w konkursach na „ najsprawniejsze rodziny” i oglądali filmy zachwalające właściwy dobór małżonków dla uzyskania jak najzdrowszego potomstwa. Setki uniwersytetów w całym kraju kształciły lekarzy i pracowników opieki społecznej tak, by mniej skupiali się na leczeniu, a bardziej na izolacji i kontroli „ niepożądanych”: biednych, chorych psychicznie, niezaradnych, „ mieszańców”. Kraj na oszałamiającą skalę zaakceptował dogmat, który koił amerykańskie niepokoje: choroby społeczne, podobnie jak te fizyczne, da się wyleczyć. Elizabeth Catte kreśli historię ruchu eugenicznego w USA, biorąc za przykład stan Wirginia i łącząc perspektywę badaczki z osobistym zaangażowaniem: tuż obok jej domu, w Western State Hospital, dokonano przymusowej sterylizacji tysiąca siedmiuset osób. Dziś trudno znaleźć wzmianki na ten temat – podobnie jak o przymusowych wysiedleniach osób uznanych za „ zdegenerowane genetycznie” czy obozach pracy, do których kierowano chorych psychicznie. Szpital przekształcono w luksusowy hotel. Czysta Ameryka to wciągająca opowieść o tym, co kierowało wyznawcami ruchu eugenicznego: zbiorowym lęku przed światem, w którym bogactwo i biały kolor skóry nie gwarantowałyby władzy.",
  "editions": [
    {
      "title": "Czysta Ameryka",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/elizabeth-catte/czysta-ameryka/9788381919623",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8191-962-3",
      "pages": 184,
      "published": "2024-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/elizabeth-catte/czysta-ameryka_978-83-8191-962-3.png?v=2026-04-01%2010%3A03%3A49"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}