# Umiałam żyć

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/emilia-padol/umialam-zyc

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/emilia-padol/umialam-zyc.json

- Autorzy: [Emilia Padoł](https://www.kolczanksiazek.pl/emilia-padol)
- Język: pl_PL

## Opis

Stefania Grodzieńska – tancerka, aktorka, satyryczka i pisarka – przez niemal sto lat wielokrotnie układała swój świat od nowa. Kiedy historia odbierała jej ludzi, dom i poczucie bezpieczeństwa, ona potrafiła ocalić w sobie to, co najtrudniejsze – umiejętność życia. Dorastała między Moskwą, Berlinem, Łodzią, Warszawą i Paryżem, przed wojną tańczyła i występowała w kabaretach, w getcie warszawskim była jedną z najbardziej lubianych aktorek. Grała tam w skrajnie trudnych warunkach w Teatrze Femina, prowadzonym przez jej męża, Jerzego Jurandota. Po ucieczce ukrywała się, zmieniając nazwisko, adresy i zawody. W 1944 roku została pierwszą spikerką Polskiego Radia w Lublinie, później przez dekady należała do najpopularniejszych humorystek. Publiczność zapamiętała ją jako pierwszą damę polskiej satyry. Sama z tego tytułu najchętniej żartowała. Umiałam żyć to historia przetrwania, pełna miłości, pracy, sceny, przyjaźni, gór i śmiechu, który staje się podstawowym sposobem istnienia w świecie. To opowieść o kobiecie, która po Zagładzie i rozpadzie dawnej rzeczywistości nie pozwoliła, by cierpienie stało się jej jedyną tożsamością. Ale to również biografia pamięci, która łamie się i kruszeje. Emilia Padoł rekonstruuje życie Grodzieńskiej dzięki ogromnej kwerendzie archiwalnej i rozmowom z ludźmi, którzy ją znali. Z ocalałych śladów buduje gęstą, wieloplanową historię – wyczulona także na to, czego wciąż nie można opowiedzieć. +++ Porywająca, doskonale udokumentowana biografia jednej z najbarwniejszych postaci polskiej kultury XX wieku – tancerki, aktorki, pisarki i pierwszej damy polskiej satyry. Emilia Padoł z wielkim wyczuciem odtwarza skomplikowaną „ mapę przodków” bohaterki, jej tułacze dzieciństwo, czas okupacji, a także powojenną działalność radiową, teatralną i felietonistyczną. Kreśli przy tym osobisty portret artystki – ukazuje jej głęboką więź z Jerzym Jurandotem, pasję do górskich wspinaczek oraz niezwykły hart ducha kobiety, która z poczuciem humoru, dystansem i klasą potrafiła przetrwać najtrudniejsze dziejowe próby. Powstała głęboko inspirująca lektura, która pokazuje, jak mądrze i z pasją iść przez życie mimo wszelkich przeciwności losu. Barbara Engelking Emilia Padoł napisała książkę w duchu swojej bohaterki: lekką, zajmującą, szczerą. I tak jak Stefania Grodzieńska, jej biografka wiele bolesnych spraw odsłania pośrednio, zarysowuje ich obszar, oczekuje od czytelnika umiejętności wyłapywania subtelnych sygnałów. Wie więcej, niż pozwala sobie napisać – i ta decyzja budzi mój podziw. Bo wynika z szacunku dla bohaterki, która swoją relację o przeżyciach w getcie zastrzegła do roku 2060. Na tej mapie z miejscami do odkrycia dla naszych córek autorka intrygująco rysuje trasę kobiety, która umiała żyć. Weronika Kostyrko Dziewięćdziesięciokilkuletnia Stefania mówiła, że nie chciałaby dożyć setki, bo „ już się nażyła”. Czytam i uświadamiam sobie, że w tym „ nażyciu się” dużo było pięknego i dobrego, ale i tragicznego. O tym ostatnim Stefania mówiła najrzadziej. Wiele się z tej biografii dowiedziałem, chociaż myślałem, że już dużo wiem. To książka o jednej z najważniejszych osób, które spotkałem w życiu. Spotkajcie Stefanię. Artur Andrus

## Wydania

### Umiałam żyć

- Wydawnictwo: Marginesy
- Liczba stron: 424
- Język: pl_PL