# Nauka a społeczeństwo. Paradygmat personalistyczny

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/ewa-lekka-kowalik/nauka-a-spoleczenstwo-paradygmat-personalistyczny

![Nauka a społeczeństwo. Paradygmat personalistyczny](https://quivercdn.com/covers/katolicki-uniwersytet-lubelski-kul/ewa-lekka-kowalik/nauka-a-spoleczenstwo-paradygmat-personalistyczny_978-83-8061-166-0-99881d4f.jpg?v=2026-08-29%2015%3A31%3A18)

- Autorzy: [Ewa Lekka-Kowalik](https://www.kolczanksiazek.pl/ewa-lekka-kowalik)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2024-09-13

## Opis

Pierwszorzędnym celem niniejszej książki jest przedstawienie propozycji takiego uprawiania nauki, który byłby adekwatny do natury nauki oraz ról pełnionych przez naukę w społeczeństwie i kulturze. Zamiar jest wobec tego normatywny, a realizując go, będę sięgać do ustaleń przedstawicieli lubelskiej szkoły filozoficznej (zob. Lekka-Kowalik i Gondek 2019; Krąpiec i Maryniarczyk 2010), zwłaszcza Stanisława Kamińskiego. Proponowany paradygmat uprawiania nauki ma ująć zarówno cechy konstytutywne nauki, jak i relację między nauką i społeczeństwem, przy czym – jak to pokażą analizy – oba te wymiary nauki są ze sobą sprzężone. Wyizolowanie nauki ze społeczeństwa i traktowanie jej immanentystycznie nie pozwala bowiem na zrozumienie, czym nauka jest. Tłem dla tej propozycji będą trzy inne propozycje uprawiania nauki: społeczny kontrakt dla nauki, modele partycypacyjne oraz modele helisowe. Celem instrumentalnym wobec zarysowanego wyżej celu pierwszorzędnego jest rekonstrukcja wymienionych propozycji uprawiania nauki i jej relacji do społeczeństwa oraz pokazanie, dlaczego nie można ich w całości akceptować, mimo że ujmują istotne aspekty nauki. Analizy mają pokazać, jak rozumiana jest w tych modelach nauka, jakie są jej cele i wartości, które ma realizować, oraz wskazać ich słabości, tak by ostatecznie pokazać przewagę zarówno poznawczą, jak i praktyczną zarysowanego przeze mnie paradygmatu uprawiania nauki. Termin „ paradygmat” rozumiem tu w duchu Thomasa Kuhna jako zbiór twierdzeń metodologicznych, epistemicznych i metafizycznych (w tym antropologicznych), które wyznaczają organizację nauki jako działania wiedzotwórczego oraz jej relacje do innych systemów w społeczeństwie (por. Lekka-Kowalik 2007). Personalizm, do którego odwołuję się w tytule, takich twierdzeń będzie dostarczał. (ze Wstępu)

## Wydania

### Nauka a społeczeństwo. Paradygmat personalistyczny

- Wydawnictwo: Katolicki Uniwersytet Lubelski, KUL
- ISBN: 978-83-8061-166-0
- Liczba stron: 293
- Data wydania: 2024-09-13
- Język: pl_PL