{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Szeptuchy. Religijność ludowa na Podlasiu",
  "subtitle": null,
  "slug": "szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Ewelina Sadanowicz",
      "slug": "ewelina-sadanowicz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ewelina-sadanowicz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2024-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-uniwersytetu-w-bialymstoku/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu_978-83-7431-800-6-e6f6de18.jpg?v=2026-09-06%2008%3A36%3A50",
  "description": "O KSIĄŻCE: Znachorstwo i czarownictwo w Europie środkowej i wschodniej, w Polsce czy na Białorusi w czasach nowożytnych i współczesnych ma olbrzymią ilość publikacji prasowych i naukowych. Często pisano o znachorach w czasach żywotności, tj. w XIX i XX w. (…) W ostatnich dziesięcioleciach stali się oni bohaterami artykułów prasowych, szczególnie w przypadkach tragicznych skutków ich praktyk. Pewną popularność w prasie krajowej zdobyły szeptunki z Podlasia jako zdumiewające przykłady żywotności dawnych wierzeń, lecznictwa i magii (…). Te doniesienia prasowe sporządzane na podstawie reporterskich wypadów, np. do Orli, mają wartość dokumentacyjną, ale też są one pełne powierzchowności i naiwności (…). Na tym tle praca Eweliny Sadanowicz należy do wyjątkowych, wiarygodnych i wartościowych. Została ona napisana ze stanowiska etnologii i antropologii kulturowej, na podstawie badań etnograficznych autorki, dzięki „ obserwacji uczestniczących” i „ autoetnografii”. Sadanowicz pochodzi z Podlasia, więc zna miejscowe życie „ na wylot”. (…) Zna i rozumie prawosławie, a to jest religijnym i kulturowym kontekstem szeptuch, tradycji ludowych na Podlasiu. Z recenzji prof. dr. hab. Zbigniewa Libery (UJ) Jest to praca wysoce oryginalna zarówno w zakresie podjętego w niej tematu – instytucji szeptuchy jako reliktu religijności ludowej w XXI wieku na Podlasiu – jak i sposobu interpretacji tego zjawiska. W tym drugim aspekcie Autorka krytycznie analizuje socjologiczne i antropologiczne koncepcje religii i magii z perspektywy postsekularnej, która wyjątkowo dobrze pasuje do analizy zjawisk w społecznościach pozostających pod wpływem wschodniego chrześcijaństwa. Sadanowicz cechuje też wysoka świadomość specyfiki teologii prawosławnej, co przekonuje Czytelnika do wyborów teoretycznych podejmowanych w pracy. Te uwagi wskazują, że praca jest przemyślana teoretycznie, zaś opracowanie nie tyle referuje poglądy poprzedników, co ciekawie z nimi dyskutuje. Tutaj szczególnie wartościowe jest autorskie wykorzystanie koncepcji sensualizmu Stefana Czarnowskiego do badań nad współczesną kulturą religijną. (…) Oryginalność, waga teoretyczna i rzetelność danych w pracy tworzą spójną opowieść rekonstruującą praktyki szeptuch w kontekście etnograficznym, teologii prawosławnej i współczesnego społeczeństwa regionalnego. (…) Jak pisze Autorka: „ Szeptuchy nie jawią się jako odosobnione, izolowane kulturowo zjawisko, niezrozumiałe dla społeczności, w jakiej występują, lecz jako integralna część systemu wierzeń, zachowań i postaw, który swe korzenie ma zarówno w chrześcijaństwie, jak i w przedchrześcijańskich wierzeniach tradycyjnych”. Dr Sadanowicz pokazuje, jak w kontekście sensualistycznej wersji chrześcijaństwa, jaką jest prawosławie, racjonalizacja niesie ze sobą naciski „ protestantyzujące” postawy osób „ ucerkwionych”. Obserwując ten proces, zauważa, że postawy takie są paradoksalne w stosunku do zasad prawosławia. Z recenzji dr. hab. Dariusza Wojakowskiego, prof. AGH O AUTORCE: Ewelina Sadanowicz, doktor, pracownik Zakładu Socjologii Poznawczej Uniwersytetu w Białymstoku.",
  "editions": [
    {
      "title": "Szeptuchy. Religijność ludowa na Podlasiu",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu/9788374318006",
      "publisher": "Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7431-800-6",
      "pages": 185,
      "published": "2024-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-uniwersytetu-w-bialymstoku/ewelina-sadanowicz/szeptuchy-religijnosc-ludowa-na-podlasiu_978-83-7431-800-6-e6f6de18.jpg?v=2026-09-06%2008%3A36%3A50"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}