{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Jak dawniej leczono. Lekarze, święci i czarodzieje w XVII i XVIII wieku",
  "subtitle": null,
  "slug": "jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku.md",
  "authors": [
    {
      "name": "François Lebrun",
      "slug": "francois-lebrun",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/francois-lebrun"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "fr",
  "first_published": "1997-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/volumen/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku_8-386-85728-5-394f7d15.jpg?v=2026-08-31%2013%3A19%3A37",
  "description": "Jedno na czworo dzieci umierające w pierwszym roku życia, nadzieja na przeżycie około dwudziestu lat od chwili urodzenia – oto dwie liczby, typowe dla statystyki demograficznej XVIII w. Metody leczenia istnieją, ale mimo pewnego postępu wiedzy teoretycznej są bezsilne wobec chorób codziennych i wielkich klęsk epidemii. Już wtedy oficjalnej medycynie reprezentowanej przez doktorów medycyny, mistrzów chirurgii i mistrzów aptekarstwa, których tytuły i dyplomy są uznawane i jako takie chronione przez króla, przeciwstawiała się, często w sposób konfliktowy, medycyna nieoficjalna, istniejąca na marginesie tej pierwszej. Jej przedstawicielami są wszyscy ci, do których także zwracają się chorzy w nadziei wyleczenia, czyli znachorzy, zamawiacze i święci uzdrowiciele. Jedni używają jedynie, według ówczesnego określenia „ środków naturalnych”, inni – magicznych lub religijnych. Pacjenci, od króla po wyrobnika, poszukują wszelkiej możliwej pomocy u lekarza, znachora, wreszcie w pielgrzymce do miejsc cudownych. Historyka uderza jedna sprawa (jeśli nie brać pod uwagę rozmaitych mylących pozorów): relatywna nieskuteczność leczących i jednakowa postawa leczonych wobec oferowanego im arsenału środków leczniczych. Spis treści Przedmowa do drugiego wydania Wprowadzenie 1. Dyskusje o chorobie Choroba, Boża przestroga i kara Lekarze, od Diaforusa do adeptów nauki Wiedza potoczna 2. Medycyna oficjalna. Kształcenie i wiedza Fakultety i kolegia medyczne Różne formy kształcenia chirurgów Położne i aptekarze bez teoretycznego wykształcenia Ograniczony postęp wiedzy medycznej 3. Medycyna oficjalna. Sztuka leczenia Diagnozowanie „ Krwiopuszczare, purgare et clisterium donare” Zioła lecznicze, driakiew, kora chinowa Chirurgia Leczenie klimatyczne i szpitalne Lekarze, chirurdzy i ich klientela 4. Boczny nurt medycyny. Empirycy, zamawiacze, święci uzdrowiciele Empirycy i znachorzy Czarownicy i zamawiacze Święci uzdrowiciele Pielgrzymki uzdrawiające 5. Choroby powszednie, od kołyski do grobu Narodziny, dzieciństwo i dorastanie Choroby dorosłych Czynniki umieralności: higiena i odżywianie Starość 6. Plaga wielkich epidemii i przeciwdziałanie władz Dżuma Inne choroby epidemiczne Od „ leków królewskich” do Societé Royal de Médecine Epidemia dyzenterii w 1779 roku Podsumowanie Bibliografia",
  "editions": [
    {
      "title": "Jak dawniej leczono. Lekarze, święci i czarodzieje w XVII i XVIII wieku",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku/8386857285",
      "publisher": "Volumen",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-386-85728-5",
      "pages": 196,
      "published": "1997-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/volumen/francois-lebrun/jak-dawniej-leczono-lekarze-swieci-i-czarodzieje-w-xvii-i-xviii-wieku_8-386-85728-5-394f7d15.jpg?v=2026-08-31%2013%3A19%3A37"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}