{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Historia kolorów. Tajemniczy świat barw",
  "subtitle": null,
  "slug": "historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Gavin Evans",
      "slug": "gavin-evans",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gavin-evans"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "en",
  "first_published": "2019-11-07",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/bellona/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw_978-83-1115-541-1-7960eaee.jpg?v=2026-09-04%2006%3A18%3A24",
  "description": "Książka poświęcona kolorom: ich nazwom, miejscu w naszej kulturze, ich historii i symbolice. Autor opowiada o jedenastu kolorach: sześciu barwach tęczy (czerwień, oranż, żółć, zieleń, błękit, purpura) oraz pięciu dodatkowych (brąz, róż, biel, czerń i złoto). We wstępie dowiadujemy się, że białe światło jest mieszaniną promieni barwnych o określonych długościach fal elektromagnetycznych. Czerwone promieniowanie ma najdłuższe fale, a purpurowe (fioletowe) najkrótsze. Kolorom przysługuje szereg cech: jasność, odcień, nasycenie, temperatura. To, w jaki sposób postrzegamy kolorowe przedmioty, zależy od oświetlenia. Czerwień to kolor ognia, krwi i prehistorycznych malowideł naskalnych, wykonywanych czerwoną ochrą. Dziś kojarzy się z szatami świętego Mikołaja, erotyką i lewicą polityczną, choć kiedyś, ze względu na wysoką cenę barwnika, była kolorem arystokracji. Oranż to oczywiście kolor pomarańczy, a także narodowy kolor Holandii, w której do dziś panuje dynastia orańska. Pomarańczowe są też szaty mnichów buddyjskich i członków ruchu Hare Kryszna. Brąz jest mieszanką koloru czerwonego, niebieskiego i żółtego. To barwa ziemi i ludzi ciemnoskórych, a także mundurów hitlerowskich bojówek SA. Żółć to kolor tchórzostwa i zdrady (Judasza często przedstawiano w żółtej szacie). Za czasów Hitlera Żydzi musieli nosić na ubraniach żółte gwiazdy, a w XIX wieku żółta wstążka stała się emblematem sufrażystek. Żółty jest też kolorem Chin (od ich pierwszego legendarnego władcy zwanego Żółtym Cesarzem) i ludzi „ żółtej rasy” – stąd określenia „ żółtek”, „ żółte niebezpieczeństwo” i „ żółty terror”. Istniała też żółta (czyli brukowa) prasa i żółte (czyli niemoralne) książki. Zieleń to podstawowa barwa przyrody, kolor lasów i traw. Za sprawą koniczyny świętego Patryka stała się barwą narodu irlandzkiego. W Anglii od czasów Szekspira jest kolorem zazdrości i zawiści, w krajach islamskich kojarzy się z rajem i flagą proroka Mahometa, często też zdobi meczety. Przybyszy z kosmosu nierzadko nazywa się „ zielonymi ludzikami”. Niebieski to kolor nieba i wody, ale w niektórych krajach bardzo późno został wyodrębniony z zielonego pasma barwnego. W niektórych językach nadal nie ma odrębnej nazwy. W religii katolickiej niebieski to kolor szat Matki Boskiej, a w hinduskiej karnacja bogów Wisznu, Kryszny i śiwy. Według badań jest ulubionym kolorem mieszkańców kuli ziemskiej. Ludzie o „ niebieskiej krwi” to arystokraci. Jeśli chodzi o ubiór, to niebieski jest przede wszystkim kolorem dżinsów. Purpura była dawniej kolorem monarchów, ze względu na bardzo drogi barwnik, ale po wynalezieniu barwnika syntetycznego w XIX wieku (moweiny) upowszechniła się wśród klasy średniej. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku była krótko kolorem hippisowskiej subkultury. Róż jest dziś kolorem typowo żeńskim, ale jeszcze niedawno na różowo ubierano chłopców, bo kolor ten uchodził za bledszą odmianę „ męskiej” czerwieni. Zmiana nastąpiła dopiero w latach 50. XX wieku. W latach 70. odwrócony różowy trójkąt stał się symbolem ruchu gejowskiego. Biel to barwa przede wszystkim śniegu i mleka. Jest symbolem niewinności i czystości, ale w niektórych krajach (Chiny, Indie, Korea, Bliski Wschód) to kolor żałoby. Dzisiejsza tradycja białej sukni ślubnej ma niedawną historię. Zapoczątkowała ją brytyjska królowa Wiktoria w 1840 roku. Czerń jest w kulturze zachodniej kolorem żałoby. Kojarzy się przede wszystkim z ciemnością i złem: szatanem, piekłem. W dawnych wiekach na czarno ubierali się ludzie prawie wszystkich zawodów: bankierzy, prawnicy, kupcy, lekarze. Do dziś czerń pozostała kolorem powagi i profesjonalizmu, a także chrześcijańskiego duchowieństwa. Nadal też cieszy się popularnością wśród projektantów mody. „ Czarnymi” przyjęto nazywać dni niepomyślnych wydarzeń (np. „ czarny piątek”). Złoty to oczywiście kolor złotego kruszcu, będącego od niepamiętnych czasów przedmiotem powszechnego pożądania, a także kolor „ złotowłosych piękności”, jak nazywa się urodziwe blondynki, i symbol zbytku. Gavin Evans jest dziennikarzem i wykładowcą na uniwersytetach w Londynie i Cardiff. Pisuje felietony do dziennika „ The Guardian” i jest autorem książek o różnej tematyce, między innymi o historii boksu i zagadnieniach genetyki.",
  "editions": [
    {
      "title": "Historia kolorów. Tajemniczy świat barw",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw/9788311155411",
      "publisher": "Bellona",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-1115-541-1",
      "pages": 224,
      "published": "2019-11-07",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/bellona/gavin-evans/historia-kolorow-tajemniczy-swiat-barw_978-83-1115-541-1-7960eaee.jpg?v=2026-09-04%2006%3A18%3A24"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}