{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Pochwała wątpienia. Bruliony i inne pisma",
  "subtitle": null,
  "slug": "pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
      "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/georg-christoph-lichtenberg"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "de",
  "first_published": "2005-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/slowoobraz-terytoria/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma_8-374-53601-2-264eac4c.jpg?v=2026-08-31%2022%3A49%3A01",
  "description": "Wydane we fragmentach wkrótce po śmierci Lichtenberga Bruliony to ogromny zbiór luźnych zapisków, notatek z lektur, szkiców do planowanych, zazwyczaj nigdy nie ukończonych dzieł i artykułów. Tylko niewielka ich część odpowiada dzisiejszej definicji aforyzmu, większa to swego rodzaju miniaturowe eseje, do dziś urzekające oryginalnością obserwacji i błyskotliwym stylem. Elias Canetti nazywał te zapiski „ najbogatszą księgą literatury światowej”. Niewiele w tym określeniu przesady – „ aforyzmy” getyńskiego profesora stały się ważnym źródłem inspiracji dla pokoleń myślicieli i pisarzy, trudno też nie zgodzić się ze stwierdzeniem autora najobszerniejszej jego biografii, Franzem Mautnerem, że „ historyk filozofii [...] rozpozna w jego dziele podstawowe idee prawie wszystkich następujących po oświeceniu ważniejszych systemów filozoficznych, częściowo jako radykalnie przetworzone wnioski z przemyśleń jego poprzedników, częściowo jako własne jego odkrycia”. Bruliony fascynowały Schopenhauera i Schellinga, Freuda i Waltera Benjamina, wreszcie Wittgensteina i Blumenberga. Choć Lichtenberg historycznie należy do dziejów niemieckiego oświecenia, nie bez racji nazywany bywał „ pierwszym autorem XX wieku”. Czytając Bruliony, trudno bowiem chwilami oprzeć się wrażeniu, jak gdyby pisane były one przez kogoś targanego całkiem współczesnymi nam rozterkami.",
  "editions": [
    {
      "title": "Pochwała wątpienia. Bruliony i inne pisma",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma/8374536012",
      "publisher": "Słowo/obraz terytoria",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-374-53601-2",
      "pages": 493,
      "published": "2005-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/slowoobraz-terytoria/georg-christoph-lichtenberg/pochwala-watpienia-bruliony-i-inne-pisma_8-374-53601-2-264eac4c.jpg?v=2026-08-31%2022%3A49%3A01"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
