Georges Vigarello (ur. 1941), francuski historyk, ma w swojej dziedzinie imponujący i niezwykle efektowny dorobek, w znacznej mierze udostępniony polskiemu czytelnikowi przez Wydawnictwo Aletheia (" Historia czystości i brudu", " Historia gwałtu", " Historia urody", " Historia zdrowia i choroby"). Zainteresowania Vigarella skupiają się wokół „ historii ciała” i wszystkiego, co się z nim dzieje: ciała chorego, zdrowego, brudnego, czystego, upiększanego i poniewieranego. Opisywane praktyki historyczne mają u podłoża określone rozumienie natury i funkcjonowania ludzkiego ciała. Autor rekonstruuje właśnie to rozumienie, dzięki czemu jego „ historie” nie są zwykłym zestawieniem faktów, lecz fascynującą przygodą intelektualną. Również tak trywialne zjawisko jak otyłość nabiera istotnego znaczenia historycznego, gdyż „ metamorfozy tłuszczu” okazują się funkcją przemian pojmowania ciała i świata w ogóle. Vigarello pokazuje ewolucję stosunku do otyłości: od obfitego ciała jako symbolu siły i władzy po dzisiejszą stygmatyzację tuszy uznawanej za objaw defektu psychicznego. Rola gabarytów cielesnych zostaje też opisana od strony tego, co ją warunkowało: od strony przemian społecznych, zmiany statusu „ możnych” i demokratyzacji społeczeństwa. Spis treści Wprowadzenie 7 Część pierwsza. Średniowieczny żarłok Rozdział 1. Prestiż otyłości 19 Naturalna żywotność 20 Cóż za zniewaga! 27 Od grubasa do spaślaka 29 Rozdział 2. Tłuszcz, płyny, gazy 33 Materia otyłości 34 Pochodne gazów i wody 37 Podagrycy i artretycy 41 „ Prostota” wydalania 43 Rozdział 3. Perspektywa grzechu 47 Model duchownych 48 Model lekarzy 52 Model dworzan 54 Rozdział 4. XV wiek: wyrafinowanie i sprzeczności 57 Rosnące znaczenie obrazów 58 Oznaka różnic społecznych 61 Tryb życia i konflikty 63 „ Mozolna” praca estetyki 67 Część druga. „ Nowożytny” grubianin Rozdział 1. Oblicza lenistwa 75 Aktywność i bezczynność epoki „ nowożytnej” 76 Od wyzwiska do znaczenia społecznego 82 Opór i fascynacja 86 Chudość źle widziana 93 Rozdział 2. Tłuszcz w liczbie mnogiej 99 „ Udramatyzować” zagrożenie 99 Strach przed apopleksją 102 Tłuszcz: abstrakcyjny dyskurs 107 Wyodrębnić puchlinę wodną 110 Wyodrębnić podagrę 115 Rozdział 3. Głębia obrazów, precyzja słów119 Obrazy i realizm rysów 119 Wybór Rubensa 123 Siła i bezsilność słów 127 Rozdział 4. Utrzymać ciało w ryzach 137 Pierwsze szacunki 137 Otyłość tak, ale tylko „ górna” 143 „ Nowożytne” diety i wyrzeczenia 146 „ Osuszyć” 152 Ocet i kreda 155 Pasy, sznurowania i gorsety 158 Część trzecia. Od ociężałości do niemocy. Oświecenie i wrażliwość Rozdział 1. Odkrycie niuansów 169 Pomiary „ niestrudzone”, pomiary „ bezowocne” 169 Obwód w pasie czy waga 172 Stworzyć średnią 175 Pierwsze różnicowanie kształtów 180 „ Ciężar” mężczyzn, „ ciężar” społeczny 185 Rozdział 2. Napiętnowanie niemocy 191 „ Otyłość”: użycie pewnego słowa 192 Deprecjonowany objaw: brak wrażliwości 198 Krytyka „ bogaczy” 201 „ Małżonek znamienity, lecz do niczego” 203 Rozdział 3. Wzmacnianie 207 Moc „ wzmacniaczy” 207 Moc „ pobudzaczy” 210 Marzenia o elektryczności 214 Dieta i nerwy 215 Pokarmy roślinne czy mięsne 219 Rewolucja chemiczna 222 Część czwarta. Brzuch mieszczański Rozdział 1. Wprowadzenie liczby 229 Obecność liczb 229 Związek między wzrostem a wagą, związek wymierny 231 Indywidualne obliczanie wagi 233 Rozdział 2. Typologiczna gorączka 239 Mężczyźni „ z brzuszkiem”, tłuste kobiety 241 Mieszczanin i brzuch szacowny 249 Mieszczanin i brzuch wyszydzony 252 Szczupłość romantyczna 256 Rozdział 3. Od chemii do energetyki 261 Wodnistość i otłuszczenie: nowe rozróżnienia 261 Tłuszcz i ogień 263 Tłuszcz i „ nieubłagana choroba” 268 Rozdział 4. Od energetyki do diety 273 Energia i jej skutki 273 Stworzyć „ sztukę dobrego życia” 276 Archaizmy i nowoczesność 279 „ Nieszczęście” i ja: nowy status otyłości 282 Część piąta. W stronę „ męczeństwa” Rozdział 1. Triumf estetyki 289 Ważenie coraz powszechniejsze 290 Pierwsze sprzeczności w ramach skali 292 Ciała na wystawie 297 Kobiety zaczynają mieć biodra 300 Od męskiego pasa do „ odkrycia” mięśni 303 Od estetyki do wykluczających się obrazów 309 Rozdział 2. Otyłość „ uczona”, otyłość „ światowa” 317 Formy i fazy w liczbach 318 Trawienie „ spowolnione”, trawienie przesadne 320 Zwyrodnieniowa obsesja 324 Dietetyczny urodzaj 326 Wyjazdy do wód: między życiem towarzyskim a reakcjami chemicznymi 332 Pojawiają się reklamy 336 Rozdział 3. Rewolucja szczupłego 339 „ Cywilizacyjna skaza” 340 „ Wysmuklenie” mężczyzny 343 „ Wysmuklenie” kobiety 345 „ Stopniowanie” anatomii 348 Stworzenie „ potworności” 350 Rozdział 4. „ Męczeństwo” dochodzi do głosu 355 Zrewolucjonizować początkowe kryteria 356 Coraz więcej schorzeń 358 Coraz więcej terapii 360 Zawodzą terapeutyczne „ pewniki” 364 Między próbą a męczeństwem 368 Metamorfozy współczesnej debaty. Choroba tożsamości, choroba podstępna Stwierdzenie „ epidemii” 378 „ Kontratak” 381 Dynamika szczupłości, dynamika otyłości 384 Konsekwencje szczupłości 385 „ Wieloczynnikowy” świat 387 Ja, doświadczenie, tożsamość 392 Zakończenie 399
Kołczan KsiążekStrona głównaZałóż kontoZaloguj się