Zgaszone świece

Gertrud von le Fort – Zgaszone świece (Anna Elżbieta • Niewinni) Tom Zgaszone świece zawiera dwa opowiadania wybitnej niemieckiej pisarki Gertrud von le Fort (1876–1971),strażniczki pamięci i sumienia dawnej Europy. Opowiadanie Anna Elżbieta to z pozoru historia rodzinna osnuta wokół zaginionego portretu i przemilczanej przeszłości. W rzeczywistości to medytacja nad losem Prus i całego kontynentu. Tytułowa bohaterka – wdowa pozbawiona oparcia rodziny – dokonuje gestu prostego i absolutnego: chroni wroga, rozpoznając w nim twarz dziecka, a przez to samego Chrystusa. Jej macierzyńskie sumienie staje się jedynym światłem w mroku wojny i zdrady. Drugie opowiadanie, Niewinni, napisane po II wojnie światowej, to mistyczna Pasja widziana oczami dziecka. Narratorem jest kilkuletni Heini, który próbuje ocalić matkę przed moralnym upadkiem i duchową zdradą. To dziecko staje się sumieniem dorosłych: widzi głębiej, wierzy mocniej, cierpi czyściej. W finale jego ofiara – wpisana w liturgię Święta Młodzianków – ukazuje, że niewinność dzieci nie jest słabością, lecz siłą zdolną odkupić winy dorosłych. Macierzyństwo, które w Annie Elżbiecie przemienia historię, tutaj zostaje oczyszczone przez dziecięce cierpienie i modlitwę – akt zawierzenia: „ Maryjo, weź moje dziecko w swoje ramiona”. W obu opowiadaniach Gertrud von le Fort ukazuje, że prawdziwe światło sumienia rodzi się tam, gdzie miłość staje się bezbronna, a macierzyństwo i dziecięca niewinność – miarą człowieczeństwa.