{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Obciążeni",
  "subtitle": null,
  "slug": "obciazeni",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gotz-aly/obciazeni",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/gotz-aly/obciazeni.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/gotz-aly/obciazeni.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Götz Aly",
      "slug": "gotz-aly",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gotz-aly"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "de",
  "first_published": "2015-09-30",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/gotz-aly/obciazeni_978-83-8049-150-2.jpg?v=2026-04-01%2012%3A06%3A03",
  "description": "Zaczęło się przy Tiergartenstrasse 4 w Berlinie, skąd kierowano zbrodnią, nazwaną później od tego adresu akcją T4. Od stycznia 1940 roku do sierpnia 1941 zamordowano ponad siedemdziesiąt tysięcy osób upośledzonych psychicznie. Łatwość, z jaką zrealizowano to przedsięwzięcie, zaskoczyła nawet organizatorów akcji. W latach 1939–1945 zabito w sumie około dwustu tysięcy Niemców. Sprawcy tych morderstw nazywali je „ eutanazją”. Ofiary ginęły w komorach gazowych, były rozstrzeliwane, głodzone lub trute. Zabójcami byli naukowcy, lekarze, pielęgniarze, przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, policja, pracownicy instytucji ochrony zdrowia i pracy. Działali wpół jawnie, ale w centrum społeczeństwa. Ofiary były bezbronne. Wielu Niemców popierało zabijanie „ darmozjadów”. Tylko nieliczni je potępiali, inni w najlepszym wypadku milczeli. Dopiero dzisiaj, po prawie siedemdziesięciu latach, z zapomnienia wyłaniają się ci, którzy musieli umrzeć, ponieważ ktoś określił ich życie jako „ bezwartościowe”. Powstanie tej książki poprzedziły wieloletnie badania zapoczątkowane w 1981 roku. Niektóre źródła autor odkrywał lub opracowywał jako pierwszy. O swojej pracy w tamtym okresie mówi, że wymagała „ dużego samozaparcia i zdolności detektywistycznych”. Okoliczności, w jakich książka powstawała, trudności z dotarciem do źródeł i przeszkody, także ze strony niemieckiego środowiska historyków i politologów, również zasługują na uwagę czytelnika.",
  "editions": [
    {
      "title": "Obciążeni",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/gotz-aly/obciazeni/9788380491502",
      "publisher": "czarne",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8049-150-2",
      "pages": 328,
      "published": "2015-09-30",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/gotz-aly/obciazeni_978-83-8049-150-2.jpg?v=2026-04-01%2012%3A06%3A03"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}