Bitwa pod Granowem 1627. Studium historyczne z dziejów Nowej Marchii i Księstwa Zachodniopomorskiego w czasach Wojny Trzydziestoletniej

Pierwsza praca historyczna poświęcona wydarzeniom okresu czeskiego i duńskiego wojny trzydziestoletniej na obszarze Nowej Marchii i Księstwa Zachodniopomorskiego. Autor przedstawia przebieg wydarzeń ze szczególnym uwzględnieniem ostatniego miesiąca istnienia armii Mansfelda. W centrum uwagi znalazły się bliżej dotąd nie znane: potyczka pod Barnimiem (22 lipca 1627) i bitwa pod Granowem (24 lipca 1627) oraz ich konsekwencje polityczne zarówno dla walczących stron, jak i skutki dla regionu, w którym się rozgrywały. Spis treści: Zagadnienia wstępne 1. Założenia i cele pracy 2. Zakres i konstrukcja pracy 3. Źródła i literatura 4. Zarys stanu badań 5. Bitwa pod Granowem, a może Chrapowem lub Gralewem? 6. Zapomniana bitwa 7. Mansfedzy, weimarscy i rebelianci I. Ogólna charakterystyka początków wojny trzydziestoletniej. Okres czesko-palatynacki (1618-1623) i duński (1624-1629) 1. Defenestracja praska i wybuch powstania w Czechach 2. Fryderyk V 3. Pierwsza odsiecz Wiednia 4. Biała Góra 5. Represje 6. Zajęcie Palatynatu 7. Okres duński 8. Kampania na Śląsku, Morawach i Węgrzech 9. Siły militarne obydwu stron zgromadzone na Śląsku II. Nowa Marchia w czesko-palatynackim i duńskim okresach wojny trzydziestoletniej 1. Król czeski w Kostrzynie 2. " Król zimowy" z Recza 3. Próby wzmocnienia obronności 4. Gabor Bethlen w Gorzowie 5. Europejski kondotier w Bierzwniku 6. Pierwsze kwaterunki i rekwizycje 7. Elektor rusza do Prus 8. Spustoszenie Nowej Marchii w początkach 1627 roku 9. Przemarsz Szwedów przez Pomorze i Marchię 10. Zagrożenie Marchii Brandenburskiej przez Duńczyków III. Przemarsz wojsk duńskich przez Królestwo Pruskie 1. Ucieczka Duńczyków ze Śląska 2. Przemarsz armii duńsko-śląskiej przez terytorium Rzeczypospolitej 3. Przekroczenie granicy wielkopolsko-nowomarchijskiej IV. Potyczka pod Barnimiem 22 lipca 1627 r. 1. Bitwa pod Gorzowem, której nie było 2. Przemarsz armii cesarskiej przez Nową Marchię (17-23 lipca 1627) 3. Potyczka pod Barnimiem (22 lipca 1627) 4. Bornowie konta Wedlowie z Barnimia 5. Zniszczenie okolic Bierzwnika V. Zagłada armii Mansfelda, Granowo 24 lipca 1627 r. 1. Pole bitwy 2. Siły i taktyka 3. Skład narodowy i społeczny walczących armii 4. Uzbrojenie 5. Szyk marszowy 6. Taktyka walki 7. Przebieg bitwy 8. Kapitulacja pod Jagowem 9. Ucieczki i pościg 10. Po bitwie. Łupy, jeńcy, ranni i polegli 11. Znaczenie bitwy dla dalszego udziału Danii w wojnie 12. Znaczenie i skutki lokalne bitwy granowskiej VI. Okupacja Nowej Marchii i Księstwa Zachodniopomorskiego przez wojska cesarskie 1. Źródła wojennych kontrybucji 2. Kwaterunek wojsk cesarskich w Nowej Marchii 3. Zakwaterowanie armii cesarskiej na Pomorzu 4. Pomorska Matrykuła z 1628 roku 5. Oblężenie Strzałowa 6. Bitwa pod Wołogoszczą 24 sierpnia 1628 roku 7. Upadek handlu na Warcie i Odrze VII. Chwała przemija, weterani bitwy pod Granowem 1. Dowódcy i generałowie armii cesarskiej Wyprawa po śmierć - pułkownik Gabriel Pechmann von Schonau Zwycięzca spod Granowa - Jan II hrabia von Merode Waroux Dowódca Chorwatów i Polaków - Jan Ludwik Hektor Solano Uczestnik pierwszego ataku na Granowo - płk. Jan Ernest v. Scherfenberg Włosi w służbie cesarskiej - hrabiowie Strozzi i von Kronberg Pacyfikator buntu Wallensteina - pułkownik von Sparr(e) Pomorski krewny władców Anglii i Szkocji - pułkownik Daniel Hebron vel Hepburn Oswobodzeni w Granowie z niewoli duńskiej - hrabia von Mansfeld i burgaf von Dohna Zawsze wierny - Hans Urlich von Schaffgotsch 2. Dowódcy armii duńskiej Jeden z pierwszych uciekinierów spod Granowa - komisarz Joachim v. Mitzlaff Dowódca oblężenia Madgeburga - Wolf Henryk von Baudissin Gubernator Strzałowa - Henryk von Holck 3. Emigranci czescy, morawscy i śląscy Przywódca Wołochów - Jan Adam z Vickova Dowódca duńsko-śląskiej załogi Cieszyna - Jiri Sobehred z Kozlova Ten, który wyrzucał cesarskich urzędników przez okno - Ehrenfried Berbisdorf0 Matematyczny i inżynieryjny talent - Jan Jakub Thurn Uznawany za winnego śmierci św. Sarkandra - Vaclav Bitovsky z Bitowa Generał czeskiego pochodzenia - Jan Młodszy z Bubna Ojciec i syn - Andrzej Starszy i Andrzej Młodszy von Kochtitzki Ślązacy w niewoli - Ples, Levetzow, Geroltovsky, Rudtzicky Rada króla duńskiego - Ladislav Velen z Zerotina Morawski dyrektor z czasów powstania - Karel Cejka z Olbramovic i Kacova Pobiałogórski emigrant - Krystof II. z Redernu Opiekun Jana Amosa Komenskiego - Jan Starszy Skrbenski Zakończenie Wybór źródeł Źródła ilustracji Bibliografia Summary Zusammenfassung Resume Shrnuti Sazetak