{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Antemurale. Schyłek Wielkiego Księstwa Litewskiego 1918-1922",
  "subtitle": null,
  "slug": "antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Grzegorz Łukomski",
      "slug": "grzegorz-lukomski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-lukomski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2018-11-27",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/ltw/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922_978-83-7565-582-7-0af08d72.jpg?v=2026-08-24%2022%3A44%3A47",
  "description": "Co łączy współczesnych Polaków, Litwinów, Białorusinów oraz innych mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, zwłaszcza najmłodsze pokolenia? Najłatwiej odpowiedzieć, że wspólna wielowiekowa przeszłość, sięgająca czasów Jagiellonów, wspólnota bytu państwowego Korony i Wielkiego Księstwa, ponadto europejska tożsamość i teraźniejszość. O przeszłości zwykle pamięta się przy okazji wielkich, okrągłych rocznic, takich jak setna rocznica restytucji polskiej państwowości. Wydarzenia, które miały miejsce w latach 1918-1922 zadecydowały ostatecznie o rozejściu się dróg obywateli Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Co sprawiło, że nie udało się w żadnej formie zrekonstruować wielkiego, nie tylko terytorialnie lecz i kulturowo, bytu politycznego, który był niegdyś dla Europy wzorem, a nawet budził zawiść wielu? Czy była to niechęć sąsiadów i wpływy obcych, Niemiec, bolszewickiej Rosji, aliantów zachodnich: Francji oraz Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych? Czy były to skutki wojny polsko-bolszewickiej 1918-1920, wprawdzie przez Rzeczpospolitą wygranej, lecz przegranego później traktatu pokojowego w Rydze (marzec 1921). A może błędy, które popełnił w swej polityce federacyjnej Józef Piłsudski, m. in. niepowodzenie operacji kijowskiej (kwiecień-maj 1920 roku), zdecydowany opór Litwinów przeciwko integracji czy też wynik buntu generała Lucjana Żeligowskiego? Wielu jest zdania, że powodem klęski i schyłku Wielkiego Księstwa Litewskiego były swary i nieprzygotowanie elit politycznych, zarówno polskich, jak i litewskich. Inni natomiast uważają, że sama idea była już wówczas politycznym anachronizmem i - jak to ujął Lukrecjusz (O naturze wszechrzeczy) - ex nihilo - nihil fit. Rozpoczęty przed stu laty dyskurs historyczny i publicystyczno-medialny trwa do dziś. Na powyższe i szereg innych pytań znajdzie Czytelnik odpowiedź w prezentowanej pracy.",
  "editions": [
    {
      "title": "Antemurale. Schyłek Wielkiego Księstwa Litewskiego 1918-1922",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922/9788375655827",
      "publisher": "LTW",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7565-582-7",
      "pages": 372,
      "published": "2018-11-27",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/ltw/grzegorz-lukomski/antemurale-schylek-wielkiego-ksiestwa-litewskiego-1918-1922_978-83-7565-582-7-0af08d72.jpg?v=2026-08-24%2022%3A44%3A47"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}