{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wujek Stasiu",
  "subtitle": null,
  "slug": "wujek-stasiu",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-musial/wujek-stasiu",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-musial/wujek-stasiu.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-musial/wujek-stasiu.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Grzegorz Musiał",
      "slug": "grzegorz-musial",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-musial"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2026-05-12",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/epigram/grzegorz-musial/wujek-stasiu_978-83-6123-171-4-3ebbe3e7.jpg?v=2026-08-27%2017%3A42%3A26",
  "description": "O świątobliwym życiu i męczeńskiej śmierci księdza Stanisława Musiała męczennika za Wiarę i Ojczyznę. Tędy wędrował przez rok ksiądz Stanisław, tymi brukowanymi zaułkami zanurzającymi się z jednej strony w gęstwę staromiejskiej zabudowy, a z drugiej prawie zwisającymi nad lustrem rzeki ciągami kamieniczek, jakby „ po kostki” zanurzonych w wodzie wśród kaczek i tataraków, co temu fragmentowi miasta między większym jazem na ulicy Mennica a mniejszym, który u stóp Fary toczy spienione wody w dół, ku wysepce Świętej Barbary nadało chlubne, acz nieco przesadne miano „ Wenecji Północy”. Szczupłą sylwetkę młodego wikarego z twarzą pochyloną nad stronicami brewiarza zapamiętał niejeden tutejszy wiekowy kamień młynów i nadrzecznych gospód, czy stary domek zakrystiana obok huczącego dniem i nocą jazu. Może i tu, pod źródełkiem cieknącym po skałkach w kamiennej grocie, gdzie pod figurą Matki Bożej klęczy mała Bernadetka, przysiadł nie raz w zadumie, nie chcąc jeszcze wracać do swego pokoju przy Farnej 8, gdzie kwaterowano wikarych. Gusen 28.10. 1940... „ Kochana Siostro!..” (...) Ten list jest poszatkowany nożyczkami cenzora, prześwitują linijki wycięć, gdzie widocznie pojawiły się „ treści wywrotowe”. A jakie wywrotowe treści mógł przemycić więzień obozowy zepchnięty na dno ziemskiego piekła? Jaką niebezpieczną dla Trzeciej Rzeszy informację? Że tęskni za jasnym niebem, na którym rysuje się wieżyczka kościoła w Bieganowie? Że żałuje dzieci, których w tym roku nie poprowadził do I Komunii Świętej? I brak mu skrzypu parkietu w gabinecie? Kwakania kaczek na stawie? Zapachu jabłek w sieni, pewnie jeszcze ostatnie czerwienieją tu i ówdzie, w trawie za plebanią? Grzegorz Musiał, Wujek Stasiu (fragmenty) Autor tej publikacji — bratanek ks. Stanisława Musiała — wykonał mrówczą pracę i pięknym językiem opowiedział losy ks. Stanisława Musiała, jak również w szerokim kontekście opisał losy całej rodziny. Dodatkowo ukazał tło społeczno-gospodarcze regionu, w którym mieszkała rodzina. [...] Poznajemy tam niezwykle barwny i najbliższy prawdzie opis wydarzeń z życia śp. ks. Stanisława Musiała. Dowiadujemy się o szczegółach z jego dzieciństwa, okresu młodości, przygotowania do kapłaństwa i bogatego życia kapłańskiego, zakończonego męczeńską śmiercią w Dachau w dniu 24 grudnia 1940 roku. Postać ks. Stanisława Musiała, który miał okazję uciec z więzienia i w ten sposób uniknąć wywózki do obozu, a tego nie uczynił ze względu na konsekwencje (wiedział, że przez jego ucieczkę zginie kilku współwięźniów), jest przykładem heroiczności i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Podejmuje on niełatwą decyzję „ swoje życie czy życie innych”. Rezygnuje z ucieczki, a będąc w obozie, zachęca współwięźniów do modlitwy za oprawców, o czym wspominają świadkowie. Słowo od Biskupa Bydgoskiego ks. dr. Krzysztofa Włodarczyka (fragment) Ofiara z życia złożona przez ks. Stanisława nie była przypadkowa, nie była również sumą wypadków i okoliczności działań wojennych, ale była świadomą i dobrowolną ofiarą złożoną dla ratowania bliźniego. „ Ja tego zrobić nie mogę (…) za ucieczkę jednego więźnia rozstrzelają trzech (…). Nie mogę narazić na śmierć trzech moich przyjaciół i towarzyszy niedoli, aby samemu się wyratować. Nie pozwala mi na to mój honor i sumienie chrześcijańskie.” Słowa wypowiedziane przez ks. Stanisława, w chwili, gdy proponowano mu realną szansę ucieczki, są najlepszym dowodem, że mamy do czynienia z wyjątkowym człowiekiem, który znał wartość ludzkiego życia i życie drugiego przedkładał nad swoje. Można by się pokusić o stwierdzenie, że jest to jeszcze jeden kandydat na ołtarze, którego Kościół w niedalekiej przyszłości postawi nam jako wzór świętości. Bez wątpienia jest to postać, którą należy bliżej poznać i na nowo odkryć. Jest jeszcze jednym z wielu „ nieznanych żołnierzy wielkiej sprawy Bożej”, który dzięki trosce i staraniom wielu osób (...) stanie się docenionym, a jego życie, dzieło i męczeńska śmierć niezapomniane (...) przez kolejne pokolenia Polaków. ks. dr Paweł Hoppe — przedmowa (fragment)",
  "editions": [
    {
      "title": "Wujek Stasiu",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/grzegorz-musial/wujek-stasiu/9788361231714",
      "publisher": "Epigram",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6123-171-4",
      "pages": 180,
      "published": "2026-05-12",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/epigram/grzegorz-musial/wujek-stasiu_978-83-6123-171-4-3ebbe3e7.jpg?v=2026-08-27%2017%3A42%3A26"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}