O duszy i zmartwychwstaniu

De anima et resurrectione jest dziełem szczególnym. Obok De fato stanowi jedyny dialog filozoficzny w literackim dorobku Grzegorza z Nyssy. Temat, czyli zmartwychwstanie ciała, również jest specyficzny i charakterystyczny dla polemik chrześcijan z filozofami. Grzegorz zajął się nim tak szeroko jeszcze tylko w jednym swoim dziele, mianowicie De opificio hominis, które jest traktatem filozoficznym. Chociaż z braku źródeł zewnętrznych nie da się żadnego z tych dzieł dokładnie wydatować, możemy domyślać się środowiska, w którym lub dla którego powstały. Brian Daley uważa, że Grzegorz dostosowywał swoje argumenty, a nawet stanowisko, do odbiorców i gatunku literackiego. Moim zdaniem dobierał gatunek literacki i rodzaj argumentacji pod konkretnych odbiorców. Jestem przekonana, że to adresaci byli powodem, dla którego podjął się rozważań filozoficznych ujętych w formy literackie charakterystyczne dla filozofii starożytnej. Wyjątkowość De anima et resurrectione jest ściśle związana ze środowiskiem, do którego pismo było adresowane. Marta Przyszychowska