{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Nadzieja umiera ostatnia. Wyprawa w przeszłość",
  "subtitle": null,
  "slug": "nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Halina Birenbaum",
      "slug": "halina-birenbaum",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/halina-birenbaum"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2001-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/panstwowe-muzeum-auschwitz-birkenau/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc_8-388-52681-2-657ac9d9.jpg?v=2026-09-06%2020%3A36%3A11",
  "description": "Książka opowiada prostym, lecz przez to tym bardziej poruszającym, językiem, o doświadczeniach autorki, która w momencie wybuchu II wojny światowej miała 10 lat i była uczennicą jednej z warszawskich szkół powszechnych. We wrześniu 1939 r. mieszkała z rodzicami i braćmi przy ul. Nowiniarskiej. Po wybuchu wojny całą rodzinę przesiedlono do getta, gdzie mieszkała aż do wybuchu powstania. Przez pewien czas ukrywała się w bunkrze przy ul Miłej 3. W maju 1943 r. została wywieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku. Wyzwolenia doczekała w obozie Neustadt-Glewe, gdzie trafiła po obozowej gehennie obejmującej KL Auschwitz i KL Ravensbrück. Większość najbliższej rodziny wojny nie zdołała przeżyć. Dopisana w 1986 r. 30-to stronicowa „ Wyprawa w przeszłość” opisuje wrażenie po odwiedzeniu miejsc, w których spędziła dzieciństwo i przeżyła najstraszniejsze chwile w czasie okupacji. Jak mówi autorka: „ Pierwszą swą podróż do Polski odbyłam po czterdziestu latach i nazwałam ją ‘Wyprawa w Przeszłość - Polska 1986’. Podróż ta zaowocowała wieloma posunięciami w moim życiu. I nie tylko w moim, bo nasz starszy syn Yakov Gilad, wraz z kompozytorem i śpiewakiem Yehudą Polikerem, stworzył wówczas jedną ze swych najlepszych płyt Popiół i kurz. Napisał piękną piosenkę: Dokąd ty jedziesz/tam nikt nie czeka/ wieczność to tylko/popiół i kurz...”.",
  "editions": [
    {
      "title": "Nadzieja umiera ostatnia. Wyprawa w przeszłość",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc/8388526812",
      "publisher": "Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-388-52681-2",
      "pages": 276,
      "published": "2001-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/panstwowe-muzeum-auschwitz-birkenau/halina-birenbaum/nadzieja-umiera-ostatnia-wyprawa-w-przeszlosc_8-388-52681-2-657ac9d9.jpg?v=2026-09-06%2020%3A36%3A11"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}