{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Pantery nad Wisłą. Żołnierze ostatniej godziny",
  "subtitle": null,
  "slug": "pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Hans Schäufler",
      "slug": "hans-schaufler",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hans-schaufler"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2010-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/maszoperia-literacka/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny_978-83-6212-985-0-ab40b414.jpg?v=2026-08-31%2021%3A19%3A28",
  "description": "Od stycznia 1945 roku zaczęła się paniczna ewakuacja ludności niemieckiej z Zachodnich i Wschodnich Prus. Około dwóch milionów niemieckich cywilów, rannych żołnierzy i robotników przymusowych - szukało drogi ucieczki na Zachód. Pod huraganowym ogniem artylerii i bombami Armii Czerwonej. Mogli już tylko liczyć na pomoc resztek 2. Armii niemieckiej. W styczniu 1945 roku ze zgrupowania kurlandzkiego przerzucono na Pomorze cztery pełne dywizje, wśród nich 4. Dywizję Pancerną. Miały one wzmocnić zachodniopomorski front, a także osłaniać ewakuację ludności cywilnej i rannych z portów Gdańska, Gdyni i Mierzei Wiślanej. O tej wielkiej ucieczce sporo już pisano. Ale o tych, którzy osłaniali uchodźców - o \" żołnierzach ostatniej godziny\" - niewiele. Hans Schaufler, podporucznik 35. Pułku 4. Dywizji Pancernej, opisuje ostatnie miesiące wojny, zaciekłe walki na Pomorzu z nacierającymi wojskami 2. Frontu Białoruskiego. Rozpaczliwe próby utrzymania Tucholi, Torunia, Bytowa, Kartuz, Żukowa, Gdyni, Sopotu. I wreszcie Gdańska, który stał się dla Niemców \" kotłem czarownic\" i gdzie zginął dowódca 4. Dywizji, gen. Clemens Betzel. Opisuje zatopienie \" Wilhelma Gustloffa\" i \" Goi\". Ale pisze też o egoizmie, o dekownikach i o żołnierzach, którzy nie chcieli już dalej walczyć.",
  "editions": [
    {
      "title": "Pantery nad Wisłą. Żołnierze ostatniej godziny",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny/9788362129850",
      "publisher": "Maszoperia Literacka",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6212-985-0",
      "pages": 206,
      "published": "2010-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/maszoperia-literacka/hans-schaufler/pantery-nad-wisla-zolnierze-ostatniej-godziny_978-83-6212-985-0-ab40b414.jpg?v=2026-08-31%2021%3A19%3A28"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}