Między wierszami. Zwischen den Zeilen

„ Wtrącanie się to jedyny sposób na pozostanie realistą” - żaden inny cytat nie oddaje trafniej filozofii życia zaangażowanego intelektualisty, pisarza i noblisty Heinricha Bölla (1917-1985). Rzeczywiście, chętnie się wtrącał, wypływało to jednak nie z potrzeby ingerowania, tylko z jego uważności na bliźniego. Zawsze stał po stronie uciskanych, występował przeciwko niesprawiedliwości, wykazywał się niezłomną i jednoznaczną postawą, gdy konieczne było potępienie bezprawia, prześladowań i okrucieństwa. Polska zajmowała ważne miejsce w życiu Bölla. Zwracał uwagę na łamanie podstawowych praw człowieka w PRL-u, dążył do tego, by opozycyjni intelektualiści byli obecni w debacie publicznej, żył duchem Solidarności. Był człowiekiem czynu, dbał o to, by wezwanie do zaangażowania na rzecz pokoju, praw człowieka, wolności słowa i równości nie pozostało frazesem. Niezmiennie podkreślał, że prawdziwe uczestnictwo w polityce wymaga zaangażowania obywatelskiego. Jego twórczość, w której wyrażał społeczną krytykę, nie straciła nic na aktualności, jego precyzyjne słowa i refleksje wciąż trafiają w ducha czasu. Jak bardzo jego zaangażowany głos przydałby się w bieżących debatach! Zwłaszcza teraz, gdy w świetle wydarzeń wokół nas, podważane są wywalczone w epoce Oświecenia i obronione przez stulecia swobody, od praw człowieka po realną demokrację. Jako fundacja jego imienia czujemy się szczególnie zobowiązani do kontynuowania idei i działania Heinricha Bölla. Jego zaangażowanie mobilizuje nas do występowania w obronie godności, praw podstawowych każdego człowieka i demokracji. Niniejszy wybór cytatów ma przybliżyć aktywność i twórczość Heinricha Bölla oraz pobudzać do refleksji - także, a może zwłaszcza, z okazji zbliżającej się 50. rocznicy przyznania mu Literackiej Nagrody Nobla.