{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "O bezpośrednich danych świadomości",
  "subtitle": null,
  "slug": "o-bezposrednich-danych-swiadomosci",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Henri Bergson",
      "slug": "henri-bergson",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/henri-bergson"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "fr",
  "first_published": "2016-04-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/aletheia/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci_978-83-6285-892-7.jpg?v=2026-08-04%2021%3A10%3A24",
  "description": "Tą wczesną rozprawą z 1889 roku francuski filozof Henri Bergson (1859–1941) zainaugurował swoją twórczość. Kluczem do książki są pojęcia czasu i wolności. Jeśli u Kanta czas i przestrzeń stanowią dwie „ formy naoczności”, to dla Bergsona czas zawsze będzie przeciwieństwem przestrzeni. Przestrzeń, dziedzina symultaniczności, suma współistniejących każdy z osobna punktów, nie oddaje natury czasu „ tryskającego”, twórczej nowości, stanów organicznie powiązanych, a nie izolowanych jak punkty w przestrzeni. To jedna z wielu krytyk „ matematyzacji” przyrody czy świata w ogólności, lecz spektakularna o tyle, że podjęta w okresie rozkwitu pozytywizmu i teorii ewolucji. Ta matematyzacja jest przeszkodą w docieraniu do żywego, bezpośredniego doświadczenia, przesłania je. Pokonanie uprzestrzennienia czasu jest Bergsonowi potrzebne do otwarcia sobie perspektywy na wolność, tę niedefiniowalną jego zdaniem szczelinę między czynem a materią. Z takich przesłanek wyrosną potem podstawowe idee tego filozofa: ewolucja twórcza i przenikający świat pęd życiowy, a także oparty na doświadczaniu intuicyjnym „ bergsonizm”, głównie w modernistycznej literaturze. Nawet jeśli Bergson jest dziś nieco anachroniczny, warto przyglądać się jego myśli, gdyż filozofia bezpośredniości odradza się w każdym pokoleniu filozofów.",
  "editions": [
    {
      "title": "O bezpośrednich danych świadomości",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci/9788362858927",
      "publisher": "aletheia",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6285-892-7",
      "pages": 200,
      "published": "2016-04-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/aletheia/henri-bergson/o-bezposrednich-danych-swiadomosci_978-83-6285-892-7.jpg?v=2026-08-04%2021%3A10%3A24"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}