{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "OŻARÓW. Wspomnienia o wymarłym żydowskim miasteczku",
  "subtitle": null,
  "slug": "ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Hillel Adler",
      "slug": "hillel-adler",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hillel-adler"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-10-28",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/fundacja-im-sw-krolowej-jadwigi-dla-uniwersytetu-papieskiego-jana-pawla-ii-w-krakowie/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku_978-83-9654-620-3-64feb06e.jpg?v=2026-09-05%2019%3A48%3A00",
  "description": "Bracia Dawid i Izrael Rochwergowie jako pierwsi wpadli na pomysł napisania książki o Ożarowie. Obaj przed II wojną światową zdołali wyemigrować do Palestyny. Tam, kilka lat później, dołączyli do nich inni mieszkańcy Ożarowa i wszyscy razem stali się świadkami narodzin państwa Izrael. Rochwergowie czuli potrzebę uczczenia pamięci naszych rodzin i całej społeczności żydowskiej Ożarowa. Konieczne było zgromadzenie dokumentacji, podjęcie prac redakcyjnych… W pierwszych latach po II wojnie światowej bardzo prężnie działały stowarzyszenia ożarowian we Francji, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Izraelu. Ocaleni z hitlerowskiego piekła próbowali odbudować swoje życie i odnaleźć dla siebie miejsce. Inicjatywa braci Rochwergów przeszła niestety bez echa. Nikt z nas nie pozostał jednak obojętny. Chodziło przecież o oddanie hołdu pamięci naszych rodziców, a poprzez nich czterem wiekom żydowskiego życia, już na zawsze utraconego. W latach siedemdziesiątych członkowie Towarzystwa Ożarowskiego w Paryżu zadali sobie to samo pytanie – czy nie nadszedł już najwyższy czas na stworzenie zbioru dokumentów? Powołano komisję, która miała zorganizować to przedsięwzięcie od podstaw, ale inicjatywa znów zakończyła się niepowodzeniem. W 1985 roku na spotkaniu drugiego pokolenia ożarowian wyrażono zdziwienie, że wciąż brak takiej dokumentacji. Zabrzmiał apel o nadrobienie straconego czasu. W listopadzie 1989 roku grupa dziesięciu osób wybrała się na pielgrzymkę do Ożarowa i Treblinki. Wśród nich był Roger Cukierman. Uczcił w ten sposób pamięć swojego ojca, Maksa, który przez długi czas był prezesem Stowarzyszenia Ożarowian w Paryżu. W Ożarowie i Treblince jeszcze mocniej odczuł potrzebę utrwalenia pamięci o tych, którzy zginęli. Natychmiast się do niego przyłączyłem. Miałem już wtedy siedemdziesiąt lat, należałem jednak do najmłodszych z nas, urodzonych w Ożarowie. Byłem też tym spośród ocalałych z ożarowskiego getta, którego pamięć o nim pozostała żywa i bystra. Czułem się gotowy, by przypomnieć sobie o życiu żydowskim, jakie znałem przed wojną, a także o ponurych latach getta i wojny. Do zespołu dołączył również Michel Gryner, który dokładał wszelkich starań, aby przetłumaczyć na język francuski malownicze wyrażenia ożarowskiego języka jidysz. Warto pamiętać, że jego ojciec Maurice pojechał do Ożarowa po wyzwoleniu z obozu Auschwitz. Miał nadzieję, że znajdzie tam kilku ocalałych Żydów, ale musiał zmierzyć się z brutalną rzeczywistością. W Ożarowie nie pozostał ani jeden Żyd. Nie zapomnieć o Ożarowie to więcej niż obowiązek. Mamy na uwadze oczywiście młode pokolenie, które nie poznało naszych rodzin, sąsiadów, ani tak charakterystycznego życia w żydowskiej wiosce w Polsce. Niektóre te historie mogą wydawać się dziwne, niczym z innej epoki. Są one jednak „ typowo ożarowskie”. Dają świadectwo prawdzie czy wartościom, które mają tendencję do zanikania, takim jak solidarność, poczucie sprawiedliwości, wiara w przyszłość, chęć pracy na rzecz postępu ludzkości oraz poczucie humoru. Książka ta dedykowana jest pamięci naszych rodziców, którzy zginęli podczas Zagłady. Przeznaczona jest dla dzieci i wnuków zniszczonej cywilizacji, którzy szukają śladów pamięci o niej. Na kolejnych stronach opisuję moją wieś Ożarów, jaką znałem, zanim została zniszczona. Hillel Adler „ Tytułem wstępu” Wswoich wspomnieniach Hillel Adler z niezwykłym realizmem, ale i dużą dawką humoru prezentuje codzienność ożarowskiego sztetla z czasów przed wybuchem wojny i w jej trakcie. Czytelnik staje się świadkiem dramatycznego przerwania żydowskiego życia – świąt, wydarzeń czy zwyczajów, które panowały w Ożarowie. Liczne fotografie, plan miasta, lista mieszkańców przeplatają się z informacjami o biedzie, antysemityzmie czy obecnych w miasteczku tendencjach politycznych. Odnaleziona w świadomości autora pamięć nastoletniego chłopca pozwala nam zajrzeć w okna jego sąsiadów i choć przez chwilę poczuć atmosferę tamtego „ małego, żydowskiego miasteczka, które było”. Polskie",
  "editions": [
    {
      "title": "OŻARÓW. Wspomnienia o wymarłym żydowskim miasteczku",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku/9788396546203",
      "publisher": "Fundacja im. św. Królowej Jadwigi dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9654-620-3",
      "pages": 276,
      "published": "2023-10-28",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/fundacja-im-sw-krolowej-jadwigi-dla-uniwersytetu-papieskiego-jana-pawla-ii-w-krakowie/hillel-adler/ozarow-wspomnienia-o-wymarlym-zydowskim-miasteczku_978-83-9654-620-3-64feb06e.jpg?v=2026-09-05%2019%3A48%3A00"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}