{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "O człowieku, który podpalił wiek dwudziesty, choć wcale tego nie chciał",
  "subtitle": null,
  "slug": "o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Ian Thornton",
      "slug": "ian-thornton",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ian-thornton"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2015-11-18",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial_978-83-6528-210-1.jpg?v=2026-04-03%2006%3A28%3A38",
  "description": "Wielkie czyny były pisane Johanowi Thomsowi już od dzieciństwa, ale świat miał dla niego inne plany. Już w szkole pokonywał mistrzów szachowych, podczas studiów na uniwersytecie w Sarajewie cytował Kamasutrę i potrafił świetnie odnaleźć się w arystokratycznych kręgach. W tym czasie poznał swojego bliskiego przyjaciela Billa Cartwrighta i nawiązał romans z piękną i tajemniczą Lorelei Ribeira, zatrudnioną w ambasadzie amerykańskiej w Wiedniu. Schadzki kochanków odbywały się w luksusowym hotelu Prezydent. „ Był nietykalny, bo nietykalne stało się jego życie”. Johan miał również bogatego protektora, hrabiego Kaunitza, który załatwił mu posadę kierowcy u generała Potiorka (postać autentyczna, gubernator Bośni). I to właśnie Johanowi przypadł zaszczyt prowadzenia samochodu z arcyksięciem Franciszkiem Ferdynandem i jego małżonką Zofią podczas ich fatalnej wizyty w Sarajewie w dniu 28 czerwca 1914 roku. W pewnym momencie Johan popełnił błąd, skręcił w ślepy zaułek, z którego nie umiał się wycofać na wstecznym biegu. Z pobliskiej kawiarni wypadł Gawriło Princip i strzelił do książęcej pary. Kłopoty autentycznego kierowcy to fakt historyczny, choć sam Johan jest oczywiście postacią fikcyjną. Wiele lat później tak podsumował to wydarzenie: „ Na tym złowieszczym i niebezpiecznym rogu zdecydowało się moje przeznaczenie i przeznaczenie dwudziestego wieku, a nawet dalej.” Przerażony uciekł, opuszczając pogrążonych w rozpaczy rodziców, przyjaciół i ukochaną. Żył w poczuciu winy: „ Tylko on sprawował pieczę nad tym samochodem i (zgodnie z jego własną teorią wszechświata) był bezpośrednio odpowiedzialny za śmierć tej czarującej zakochanej pary i za fakt, że ich dzieci były teraz sierotami”. Przemierzał kontynent europejski, poznał ludzi, często dość dziwaczne postaci, z którymi tworzył coś w rodzaju rodziny. W tle obserwujemy wszystkie kataklizmy XX wieku, za spowodowanie których Johan nie przestawał się obwiniać. Korespondował cały czas z Lorelei, ale już jej nigdy nie zobaczył. Okazało się, że miał z nią syna, który zginął w drugiej wojnie światowej. Przyjaciel Bill zginął w pierwszej, ale też pozostawił syna. To właśnie ten syn, Ernest już jako stary człowiek, odnalazł jeszcze starszego Johana, żyjącego samotnie w górskiej chacie otoczonej morzem niebieskich kwiatów. I tam usłyszał jego opowieść, którą następnie przekazał swojemu wnukowi, narratorowi powieści. Jest to więc, jak pisze autor, narracja „ załamana w niebieskim pryzmacie”. Jest O człowieku, który podpalił wiek dwudziesty … powieścią surrealistyczno-groteskową. Sam bohater jest taki: na zapałkowatych nogach, z wielką głową, szachowy geniusz, a przy tym dziwak, paranoik, a w końcu szaleniec, który do końca nie był w stanie odpowiedzieć sobie na pytanie: „ Jak można było okryć się taką niesławą, będąc w blasku sławy? Jak można było tak wszystko spieprzyć?”. Trudno o bardziej dowcipną i błyskotliwą opowieść o XX wieku, rozbuchanym ego i mniej lub bardziej szczęśliwych (i nieszczęśliwych) zbiegach okoliczności. Bo kiedy szaleniec skręci w ślepą uliczkę, bieg wsteczny nie istnieje…",
  "editions": [
    {
      "title": "O człowieku, który podpalił wiek dwudziesty, choć wcale tego nie chciał",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial/9788365282101",
      "publisher": "Marginesy",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6528-210-1",
      "pages": 416,
      "published": "2015-11-18",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/ian-thornton/o-czlowieku-ktory-podpalil-wiek-dwudziesty-choc-wcale-tego-nie-chcial_978-83-6528-210-1.jpg?v=2026-04-03%2006%3A28%3A38"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}