{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wybrane legendy o Karkonoskim Duchu Gór",
  "subtitle": null,
  "slug": "wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Ivo Łaborewicz",
      "slug": "ivo-laborewicz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ivo-laborewicz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2011-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/poligrafia-ad-rem/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor_978-83-6270-816-1-fe54a18c.jpg?v=2026-09-01%2013%3A40%3A18",
  "description": "Temat Ducha Gór jest tak stary, a nawet starszy, jak literatura o Karkonoszach, sięgająca co najmniej XVI w. Postać ta pasjonowała i pasjonuje wszystkie nacje, którym przyszło zamieszkiwać te góry, a więc Czechów, Niemców i Polaków. I nie ma znaczenia, iż jest to istota fikcyjna, mityczna, ważne jest natomiast to, że uosabia nasze lęki wobec dzikiej przyrody, a przede wszystkim wyobrażenia o prawdziwej ludzkiej naturze, którą najbardziej wyraźnie daje się dostrzec i właściwie ocenić w surowych górskich warunkach. Jednym z pierwszych, który zebrał i opublikował w 1662 r. opowieści o karkonoskim Duchu Gór, zwanym przez Niemców najczęściej Rübezahl, był Praetorius. Po nim tematem tym zajmowało się bardzo wiele osób, żeby wymienić tylko Musäusa czy Carla Hauptmanna. W Czechach, gdzie tegoż Ducha zwie się Krakonoš, powstał szereg opowieści, w tym wiele dla dzieci, stworzonych choćby przez Marie Kubátovą. A u nas o Duchu Gór pisano już w XVII w., lecz najbardziej znane miano – Liczyrzepa, nadał mu (przyznajmy, niezbyt fortunnie) w 1945 r. Józef Sykulski, publikując w Jeleniej Górze swoją książeczkę pt. „ Liczyrzepa – zły duch Karkonoszy i Jeleniej Góry”, będącą – co symptomatyczne – pierwszą polska książką wydaną na Ziemiach Zachodnich i Północnych po zakończeniu II wojny światowej! Po nim postać „ Liczyrzepy” pojawiała się w twórczości wielu pisarzy, m. in. Ludwika Świeżawskiego, Stanisława Bernatta, Wandy Chotomskiej i bardzo licznych twórców lokalnych. Legendy podane przez Praetoriusa, Kubatovej, Sykulskiego i innych stały się podstawą opowieści przedstawionych w niniejszym zbiorku. Książeczka ta nie rości sobie prawa do pełnego przedstawienia tej legendarnej postaci. Nie tworzy też „ nowych legend”, jest subiektywnym wyborem dawnych przekazów, ubranym w bardziej współczesną formę, w którą wplatają się również ilustracje. Ich motywem jest z jednej strony karkonoski krajobraz, z drugiej zaś lokalny strój ludowy, choć również uwspółcześniony – swego rodzaju propozycja takiego stroju dla dzisiejszych mieszkańców.",
  "editions": [
    {
      "title": "Wybrane legendy o Karkonoskim Duchu Gór",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor/9788362708161",
      "publisher": "Poligrafia Ad Rem",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6270-816-1",
      "pages": 72,
      "published": "2011-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/poligrafia-ad-rem/ivo-laborewicz/wybrane-legendy-o-karkonoskim-duchu-gor_978-83-6270-816-1-fe54a18c.jpg?v=2026-09-01%2013%3A40%3A18"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
