{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989",
  "subtitle": null,
  "slug": "polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Izabella Sariusz-Skąpska",
      "slug": "izabella-sariusz-skapska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2012-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989_978-83-2422-229-2.jpg?v=2026-04-04%2018%3A07%3A35",
  "description": "\" We wrześniu 2012 w Bykowni pod Kijowem poświęcono Polski Cmentarz Wojenny. W lesie znanym jako wielkie cmentarzysko ofiar stalinowskiej Wielkiej Czystki 1937, u stóp drzew, które pamiętają tamte straszne czasy, pojawiły się granitowe tabliczki z polskimi nazwiskami, datami urodzin, stopniami wojskowymi i policyjnymi, z funkcjami, jakie w II Rzeczypospolitej pełnili ci ludzie. W stóp bykowniańskich sosen i brzóz granitowe tabliczki epitafijne opowiadają historię 3435 osób, należących do Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Po 72 latach od zbrodni tabliczki lśnią w słońcu i opowiadają historię każdej z Ofiar. Rodziny Katyńskie – córki i synowie, wnuki i prawnuki - przywiozły tutaj z Polski kwiaty i biało-czerwone wstążki, na symbolicznych mogiłach pojawiły się woreczki z polską ziemią i fotografie rodzinne, różańce i kopie obrazów, którego wiszą w dalekich domach... Snuje się opowieść. Nazajutrz po poświęceniu czwartego – po Katyniu, Charkowie i Miednoje – cmentarza katyńskiego wsłuchiwałam się w opowieści granitowych epitafiów, wędrując ścieżką otaczającą polską nekropolię pod Kijowem. Parokrotnie mijałam dziwne zawiniątko, aż wreszcie przyjrzałam się bliżej: ktoś położył tutaj książkę. To były wspomnienia Urszuli Muskus, wersja anglojęzyczna jej książki Długi most. Tekst pisany w latach 60., został wydany pośmiertnie, a zawiera historię uwięzienia i zesłania, które autorce zabrały wiele lat życia: od 1939 do 1956. Ktoś (zapewne wnuczka lub prawnuczka) przywiózł to świadectwo i na karteczce dopisał prośbę do przechodnia, aby zabrał książkę, przeczytał i podał dalej. Widok od lat znajomego tekstu, widzianego w tak niezwykłych okolicznościach i otoczonego takim przesłaniem, upewnił mnie, że nie można ustawać i trzeba nadal opowiadać o tym, czego doświadczyli polscy świadkowie GUŁagu w odległych już wprawdzie, ale wciąż nieznanych do końca latach. Niniejsza książka to pisany przed laty i uzupełniany rekonesans wśród tekstów polskiej literatury łagrowej – o odmienności przestrzeni „ innego świata”, do jakiego po 1939 roku trafili obywatele Rzeczypospolitej, o innym „ czasie”, który liczyli jako łagiernicy i zesłańcy, i wreszcie o innych ludziach, których „ tam” spotkali. Nie chcieli epatować doświadczonym złem ani doznanym cierpieniem. Pisali, aby zachować pamięć. Warto czytać ich świadectwa i pamiętać”.",
  "editions": [
    {
      "title": "Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989/9788324222292",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2422-229-2",
      "pages": 480,
      "published": "2012-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989_978-83-2422-229-2.jpg?v=2026-04-04%2018%3A07%3A35"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}