# Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989

![Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989](https://quivercdn.com/covers/universitas/izabella-sariusz-skapska/polscy-swiadkowie-gulagu-literatura-lagrowa-1939-1989_978-83-2422-229-2.jpg?v=2026-04-04%2018%3A07%3A35)

- Autorzy: [Izabella Sariusz-Skąpska](https://www.kolczanksiazek.pl/izabella-sariusz-skapska)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2012-01-01

## Opis

" We wrześniu 2012 w Bykowni pod Kijowem poświęcono Polski Cmentarz Wojenny. W lesie znanym jako wielkie cmentarzysko ofiar stalinowskiej Wielkiej Czystki 1937, u stóp drzew, które pamiętają tamte straszne czasy, pojawiły się granitowe tabliczki z polskimi nazwiskami, datami urodzin, stopniami wojskowymi i policyjnymi, z funkcjami, jakie w II Rzeczypospolitej pełnili ci ludzie. W stóp bykowniańskich sosen i brzóz granitowe tabliczki epitafijne opowiadają historię 3435 osób, należących do Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Po 72 latach od zbrodni tabliczki lśnią w słońcu i opowiadają historię każdej z Ofiar. Rodziny Katyńskie – córki i synowie, wnuki i prawnuki - przywiozły tutaj z Polski kwiaty i biało-czerwone wstążki, na symbolicznych mogiłach pojawiły się woreczki z polską ziemią i fotografie rodzinne, różańce i kopie obrazów, którego wiszą w dalekich domach... Snuje się opowieść. Nazajutrz po poświęceniu czwartego – po Katyniu, Charkowie i Miednoje – cmentarza katyńskiego wsłuchiwałam się w opowieści granitowych epitafiów, wędrując ścieżką otaczającą polską nekropolię pod Kijowem. Parokrotnie mijałam dziwne zawiniątko, aż wreszcie przyjrzałam się bliżej: ktoś położył tutaj książkę. To były wspomnienia Urszuli Muskus, wersja anglojęzyczna jej książki Długi most. Tekst pisany w latach 60., został wydany pośmiertnie, a zawiera historię uwięzienia i zesłania, które autorce zabrały wiele lat życia: od 1939 do 1956. Ktoś (zapewne wnuczka lub prawnuczka) przywiózł to świadectwo i na karteczce dopisał prośbę do przechodnia, aby zabrał książkę, przeczytał i podał dalej. Widok od lat znajomego tekstu, widzianego w tak niezwykłych okolicznościach i otoczonego takim przesłaniem, upewnił mnie, że nie można ustawać i trzeba nadal opowiadać o tym, czego doświadczyli polscy świadkowie GUŁagu w odległych już wprawdzie, ale wciąż nieznanych do końca latach. Niniejsza książka to pisany przed laty i uzupełniany rekonesans wśród tekstów polskiej literatury łagrowej – o odmienności przestrzeni „ innego świata”, do jakiego po 1939 roku trafili obywatele Rzeczypospolitej, o innym „ czasie”, który liczyli jako łagiernicy i zesłańcy, i wreszcie o innych ludziach, których „ tam” spotkali. Nie chcieli epatować doświadczonym złem ani doznanym cierpieniem. Pisali, aby zachować pamięć. Warto czytać ich świadectwa i pamiętać”.

## Wydania

### Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989

- Wydawnictwo: Universitas
- ISBN: 978-83-2422-229-2
- Liczba stron: 480
- Data wydania: 2012-01-01
- Język: pl_PL