# Rząd obrony narodowej Wincentego Witosa 24 VII 1920 - 13 IX 1921. Pozycja prawno-ustrojowa i dokonania w polityce wewnętrznej

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/jacek-a-goclon/rzad-obrony-narodowej-wincentego-witosa-24-vii-1920-13-ix-1921-pozycja-prawno-ustrojowa-i-dokonania-w-polityce-wewnetrznej

![Rząd obrony narodowej Wincentego Witosa 24 VII 1920 - 13 IX 1921. Pozycja prawno-ustrojowa i dokonania w polityce wewnętrznej](https://quivercdn.com/covers/antyk-marcin-dybowski/jacek-a-goclon/rzad-obrony-narodowej-wincentego-witosa-24-vii-1920-13-ix-1921-pozycja-prawno-ustrojowa-i-dokonania-w-polityce_978-83-9456-430-8-c4aa0ae5.jpg?v=2026-08-29%2021%3A40%3A02)

- Autorzy: [Jacek A. Goclon](https://www.kolczanksiazek.pl/jacek-a-goclon)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2016-10-28

## Opis

W powszechnej świadomości polskiego społeczeństwa dominuje pogląd, że największą rolę w zmaganiach wojennych wojska polskiego, w ostatniej zwycięskiej wojnie Rzeczypospolitej w 1920 r. - z bolszewicką Rosją - odegrał Naczelny Wódz (i zarazem Naczelnik Państwa) Józef Piłsudski. Natomiast stosunkowo mało znana jest działalność współpracującego z Naczelnikiem Państwa rządu obrony narodowej, kierowanego przez chłopskiego przywódcę Wincentego Witosa, kiedy to pamiętnego lata 1920 roku, ważyły się losy Polski i Europy. Rząd ten, utworzony w wyjątkowo dramatycznych okolicznościach bolszewickiego najazdu, przyczynił się do zakończenia wojny zwycięstwem, a wojna z młodą Polską była jedyną wojną, którą państwo radzieckie w swojej - liczącej 74 lata - historii, przegrało. Rząd ten jest też odpowiedzialny za zawarcie Traktatu Ryskiego, przez współczesnych i wielu obecnych badaczy uważanych za porażkę i początek nieszczęsnych dalszych losów Polski. Po obydwóch stronach frontu, liczącym pond tysiąc km, walczyło prawie milion żołnierzy. Tylko po stronie polskiej poległo, zmarło z ran i zaginęło ok. 200 tys. osób, a straty materialne Rzeczypospolitej szacuje się na ok. 10 miliardów franków w złocie. Rząd włościańskiego premiera, powołany w najcięższej sytuacji - kiedy to Armia Czerwona parła bezwzględnie do podboju Polski i Europy - powołany do obrony kraju i zakończenia wojny - zadanie to wypełnił znakomicie. Umiał zaapelować do całego społeczeństwa, wydobyć z niego potężne siły i zmobilizować do walki z okrutnym najeźdźcą. W najkrytyczniejszych chwilach, kiedy bolszewickie dywizje zaciekle atakowały przedpola Warszawy, rząd ten niezachwianie wierzył w swój naród i wierzył w swoją armię. Otrzymując pomoc od sojuszniczej Francji, uczynił to jednak w taki sposób, że w niczym nie uchybił suwerennym prawom Rzeczypospolitej, a przez to zachował godność i honor narodu. Za kadencji tego gabinetu uchwalona została Konstytucja marcowa w 1921 r., której kształt zdeterminował na długi czas ustrój II Rzeczpospolitej. W tym też okresie ostatecznie ustalono granice państwa polskiego, nastąpiło zajęcie Wileńszczyzny i zwycięskie III Powstanie Śląskie, dzięki czemu Górny Śląsk i Ziemia Wileńska - zostały (w późniejszym okresie) włączone do państwa polskiego. Mimo wielu niepowodzeń, w dziele odbudowy i reformowania kraju po zakończeniu wojny, rząd ten odegrał największą rolę - ze wszystkich gabinetów Drugiej Rzeczypospolitej. Praca dra J. Goclona wypełnia lukę w dotychczasowej literaturze historycznej i historyczno-prawnej dotyczącą działalności Rządu Obrony Narodowej i jej premiera W. Witosa w przełomowym okresie wojny rosyjsko-polskiej./.../ Baza źródłowa pracy jest zaletą opracowania. Cechuje ją znaczna różnorodność. Źródła normatywne stanowiące podstawę analiz prawniczych, wzbogacają archiwalia archiwów: Akt Nowych, Rady Ministrów, Sejmu a także archiwalia drukowane. Zróżnicowana literatura przekracza 1000 pozycji. Metody badawcze cechuje dojrzałość naukowa zarówno w zakresie historii, jak i historii prawa. Autor uwzględnia także prawo w działaniu organów państwowych zarówno kolegialnych jak i jednoosobowych. Wnioski, oceny, także uwagi krytyczne formułowane są z dbałością o ich osadzenie w materiale dokumentacyjnym, co zwiększa zaufanie czytelnika do rozważań autora./.../ Badaną problematykę cechuje solidna znajomość literatury i źródeł. Warsztat naukowy autora cechuje dojrzałość i rzetelność badawcza. Autor wykazuje w rozważaniach i analizach należyty krytycyzm, umiar i rozwagę w formułowaniu ocen i wniosków. Pracę cechuje jasny i zrozumiały styl, i bogaty język. Praca posiada bezsporne wartości poznawcze. Stanowić będzie trwały wkład do historii i historii prawa. Wzbogaca naszą wiedzę o wojnie rosyjsko-polskiej; o jej przyczynach i skutkach. Fragment recenzji prof. M. Pietrzaka (UW), 2016 r.

## Wydania

### Rząd obrony narodowej Wincentego Witosa 24 VII 1920 - 13 IX 1921. Pozycja prawno-ustrojowa i dokonania w polityce wewnętrznej

- Wydawnictwo: Antyk Marcin Dybowski
- ISBN: 978-83-9456-430-8
- Liczba stron: 553
- Data wydania: 2016-10-28
- Język: pl_PL