Kosmografia czyli trzydzieści apokryfów tułaczych

Trzydzieści pergaminowych map, wykreślonych i namalowanych w XV w. przez Nicolausa Germanusa na podstawie współrzędnych geograficznych określonych w dziele Ptolemeusza, zainspirowało Jacka Dehnela do napisania zbioru trzydziestu krótkich utworów, utrzymanych w różnych stylistykach. Te apokryficzne miniatury literackie, stworzone z okazji wyjątkowej ekspozycji Świat Ptolemeusza – włoska kartografia renesansowa w zbiorach Biblioteki Narodowej, stanowią szczególny, artystyczny przewodnik po wystawie i świecie zilustrowanym przez średniowiecznego kopistę. Autor książki z wielką swobodą przenosi czytelnika w czasie i przestrzeni, wybierając z bogactwa dziejów traktowanych jako całość sytuacje i przedmioty będące źródłem fascynujących i wciąż aktualnych, choć fragmentarycznych opowieści. Każda z nich posiada jednak szerszy kontekst, zawsze wyraźnie sygnalizowany po to, by umiejscowić temat, ale też, żeby podkreślić ciągłość historii. W tej podróży po różnych obszarach i miejscach nie jest ważna chronologia. Obok monologu uwięzionej królowej Alienor z XII wieku (Francja) pojawiają się notatki Eichmanna z 1943 r. (Bałkany) i lista przedmiotów zabieranych w podróż do Italii przez Tristrama S. w roku 1765 (Italia Nowożytna). Kosmografia ukazała się w dwóch formach edytorskich: w dużym wydaniu gazetowym oraz w kieszonkowej edycji książkowej. Wszystkie utwory ilustrowane są reprodukcjami map wykonanych przez Nicolausa Germanusa.