{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Poezje i prozinki",
  "subtitle": null,
  "slug": "poezje-i-prozinki",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Jadwiga Stańczakowa",
      "slug": "jadwiga-stanczakowa",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jadwiga-stanczakowa"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2024-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki_978-83-6822-669-0.jpg?v=2026-04-02%2022%3A42%3A32",
  "description": "Wybór najlepszych wierszy Jadwigi Stańczakowej - ociemniałej poetki i nieznanej dotąd, odnalezionej po latach prozy. Wojna przecięła życie Jadwigi na pół. Przed jej wybuchem marzyła, żeby studiować kierunki humanistyczne, ale z powodu prześladowań musiała zmienić plany. Podczas okupacji brat zginął, reszta rodziny trafiła do getta, a u Jadwigi wykryto nieuleczalną chorobę oczu. Dzięki pomocy przyszłego męża udało się jej wydostać i uratować rodziców. W 1948 roku, jako dwudziestodziewięciolatka, całkowicie straciła wzrok. Zawsze chciała pisać, ale dopiero poznanie Mirona Białoszewskiego okazało się katalizatorem twórczości. Debiutowała późno, w wieku sześćdziesięciu lat. Jej pisanie było autobiograficzne, pojawiają się więc postacie przyjaciół i rodziny: Miron Białoszewski, Anna, Tadeusz i Justyna Sobolewscy, Zdzisław Stańczak, Władysław Broniewski. Odkryła też dla siebie haiku i własną formę małej prozy, którą nazwała „ prozinką” – były to scenki, a czasem mikroopowiadania, punktowane paradoksalną, czasem żartobliwą puentą. W takim lekkim tonie opowiada nawet o swoich próbach samobójczych. W twórczości szukała także odpowiedzi, czym jest doświadczenie niewidzenia i czy da się je opisać tak, by mogła je pojąć osoba widząca. Próbowała zjednać dwie rzeczywistości: świat, który zapamiętała, i ten, którego doświadczała na co dzień. Jadwiga Stańczakowa długo czekała na czytelniczki i czytelników. Trzydzieści lat! Dziś trafia w swój czas. Nie tylko z tego powodu, że śmiało opowiada o ślepocie i depresji. Przede wszystkim dlatego, że znalazła własne formy literackie: minimalistyczną poezję kontemplacyjną i „ prozinki”, w których wydobywa paradoksy codzienności. W wierszach z czasem pojawia się coraz więcej ciszy, a w prozie przeciwnie – słychać śmiech i gwar życia. Jej twórczość w czasach wielkiego rozproszenia uwagi daje szansę skupienia i koncentracji, a tego nam obecnie bardzo potrzeba. Justyna Sobolewska W swojej poezji Jadwiga Stańczakowa udowadnia, że niewidzialne nie znaczy nieobecne. Pragnienie, by widzieć, sprawia, że poetka przeżywa dostępną jej rzeczywistość wyjątkowo intensywnie i nasyca tą intensywnością swoje wiersze. Ale zachwycające są zwłaszcza te momenty, gdy przekracza codzienność, a jej niewidzenie zamienia się w poetycką wizję. Aldona Kopkiewicz Niedowidzące, a przecież nadwidzące – takie jest to pisanie. Plastyczne, konkretne, dotykalne – i dotkliwe. Rzeźbiące w ciemności korytarze widzenia tak precyzyjnie, jak mało które oko w blasku dnia. W wierszu i prozie Jadwiga Stańczakowa poluje na skrawki widzialnego świata. Zna ich wartość i cenę, więc nie odpuszcza – estetycznie, ludzko, poetycko. Stała się wizjonerką stanów wewnętrznych, fenomenolożką ślepoty, medium uczuć i rzeczy, koryfeuszką jasnowidzeń – mimo depresji i innych demonów. Na przekór nim trzyma ciemny ekran projekcji: możemy się w nim odbić – w świetle jej słów. Eliza Kącka",
  "editions": [
    {
      "title": "Poezje i prozinki",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki/9788368226690",
      "publisher": "Marginesy",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6822-669-0",
      "pages": 352,
      "published": "2024-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/jadwiga-stanczakowa/poezje-i-prozinki_978-83-6822-669-0.jpg?v=2026-04-02%2022%3A42%3A32"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}