{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Źródła myśli estetycznej Witelona z Polski. Uzupełnienia do \"Estetyki średniowiecznej\" Władysława Tatarkiewicza",
  "subtitle": null,
  "slug": "zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Jan Jarosz",
      "slug": "jan-jarosz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2026-08-01",
  "genres": [
    {
      "code": "JHB",
      "heading": "Socjologia"
    },
    {
      "code": "JP",
      "heading": "Polityka i administracja"
    },
    {
      "code": "NH",
      "heading": "Historia"
    },
    {
      "code": "NK",
      "heading": "Archeologia"
    },
    {
      "code": "QD",
      "heading": "Filozofia"
    },
    {
      "code": "QR",
      "heading": "Religie i wierzenia"
    }
  ],
  "series": [],
  "cover": null,
  "description": "Książka przedstawia życie i osiągnięcia naukowe Witelona z Polski, wybitnego trzynastowiecznego polihistora; pierwszego polskiego filozofa, a także matematyka, fizyka – badacza natury, dyplomatę, astronoma, medyka i psychologa. Studiował on w Paryżu i Padwie. Jego najważniejsze dzieło pt. Perspektywa znacząco wpłynęło na życie intelektualne Europy. Autor publikacji, opierając się na własnych tłumaczeniach i analizach, koryguje powszechny błąd uznawania Witelona za neoplatonika i wyznawcę metafizyki światła. Wykazuje, że jego poglądy kształtowały się pod wpływem arystotelizmu, odnowionego w XIII wieku, i empiryzmu Rogera Bacona. Witelo był prekursorem estetyki nowożytnej opartej na obserwacji i doświadczeniu. To on odkrył i opisał zjawisko równoczesnego kontrastu barwnego (znane dzisiaj jako prawo Chevreula). Leonardo da Vinci przejął do swojego Traktatu o malarstwie zjawisko opisane w dziele Witelona bez podania źródła. Publikacja prostuje liczne błędy w przekładach Perspektywy (m. in. u Tatarkiewicza i Venturiego), które doprowadziły do fałszywej interpretacji myśli Witelona. Napisana przystępnym językiem książka jest cenna zarówno dla badaczy, jak i wszystkich zainteresowanych historią filozofii, estetyki, metodologii i historią Polski. Rozważania Jarosza, bogato ilustrowane źródłami i porównaniami z różnymi stanowiskami innych współczesnych mu autorów, podważają neoplatońskie ujęcie filozoficznego kontekstu optyki Witelona. Nie mnie rozstrzygać tę kontrowersję historyczno-interpretacyjną – argumenty Jarosza zasługują na uwagę jako umotywowana próba nowej wykładni poglądów Witelona. Z przedmowy Jana Woleńskiego JAN JAROSZ ̶ historyk, filozof i historyk sztuki. Uzyskał trzy dyplomy Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończył studia doktoranckie z filozofii i historii. Opublikował kilkadziesiąt artykułów publicystycznych i naukowych, w tym rozprawę o Witelonie, pierwszym polskim filozofie z XIII wieku („ Acta Mediaevalia” 1995, t. VIII). Autor eseju biograficznego o księżnej Dąbrówce, żonie Mieszka I, pt. Księżna Polski Dobrawka (ok. 945–977). Zajmuje się także historią najnowszą ̶ wydał w formie książkowej krytyczną ocenę podręcznika do historii Poznać przeszłość. Wiek XX. Jego kolejna publikacja (w druku) to: Naród, kultura i historia w personalizmie fenomenologicznym Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Za działalność na rzecz niepodległości i pracę dla kraju odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Wolności i Solidarności.",
  "editions": [
    {
      "title": "Źródła myśli estetycznej Witelona z Polski. Uzupełnienia do \"Estetyki średniowiecznej\" Władysława Tatarkiewicza",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza/9788324243365",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2424-336-5",
      "pages": 128,
      "published": "2026-10-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": null
    },
    {
      "title": "Źródła myśli estetycznej Witelona z Polski. Uzupełnienia do \"Estetyki średniowiecznej\" Władysława Tatarkiewicza",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza/9788324239238",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2423-923-8",
      "pages": 128,
      "published": "2026-08-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/jan-jarosz/zrodla-mysli-estetycznej-witelona-z-polski-uzupelnienia-do-estetyki-sredniowiecznej-wladyslawa-tatarkiewicza_978-83-2423-923-8-f4cd3dc7.jpg?v=2026-08-28%2003%3A45%3A17"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}