{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Z kronik ziemi halickiej. O bitwie pod Zawichostem śpiew historyczny",
  "subtitle": null,
  "slug": "z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Jan Lam",
      "slug": "jan-lam",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-lam"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2009-02-27",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/armoryka/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny_978-83-6266-171-8-59ad6eeb.jpg?v=2026-08-30%2003%3A37%3A26",
  "description": "Z kronik ziemi halickiej. O bitwie pod Zawichostem śpiew historyczny - autor: Jan Lam, przedmowa - Joanna Sarwa. Lam wrócił do wydarzeń opisanych przez Długosza, ukazując niezłomnego ducha polskiego rycerstwa. Czytając utwór od razu da się zauważyć, iż autor wyraźnie zarówno stylem, jak i klimatem wierszowanej opowieści bardzo wyraźnie nawiązał do „ Słowa o wyprawie Igora”. Wydawnictwo „ Armoryka” postanowiło przypomnieć tę niezwykłą opowieść, która uwieczniła jedną z najjaśniejszych kart polskiego oręża. Bitwa pod Zawichostem obecna jest wciąż w pamięci mieszkańców Ziemi Sandomierskiej. Fragment książki: Kniaź Roman Mścisławicz, prawnuk Włodzimierza Monomacha, początkowo Włodzimierski, później Halicki książę, był bez wątpienia jednym z najdzielniejszych władców, których wydała rozrodzona niesłychanie dynastia Ruryka. Za młodu już zgromił wychylającą się podówczas po raz pierwszy na widownię dziejów Litwę i Jadźwingów, ale tylko broniąc dzielnicy swojej od ich najazdów; gdyż ówcześni kniaziowie nie zaczepiali sąsiadów u których nie było skarbów do złupienia. Dlatego też przechowały nam latopisy przypowieść powstałą z powodu wojen Romana z Litwą: Romane, chudym żywieszy, Łytwu oreszy. Przy pomocy opiekunów małoletniego brata swego ciotecznego Leszka, księcia krakowskiego, Roman opanował Halicz, i tworzył z niego i z dzielnic sąsiednich kniaziów, nowe państwo ruskie; gdy już kijowscy wielcy kniaziowie stali się byli poddanymi Włodzimiersko-Klazmeńskich, protoplastów Iwana Srogiego i poprzedników łagodnego a nader ludzkiego Aleksandra Wtórego. Chociaż wypadek ten ostatni w pośrednim tylko związku zostaje z opowiedzianymi w niniejszej pieśni zdarzeniami, jest on jednak tak wielkiej doniosłości, a oprócz autora Dziejów Litwy i Rusi tak mało polskich pisarzy o nim wspomina, że nim się rozpowszechnią prace nowszych badaczy, mianowicie gorąco badaniem i rozróżnieniem ruskich a moskiewskich dziejów zajmującego się p. Duchyńskiego, krótki pogląd na ówczesne stosunki Rusi, jakkolwiek niewyczerpujacy i niewprawną ręką skreślony, może być pożądanym. Ze Słowiańszczyzną graniczyły od wschodu ludy uralskiego, fińskiego czyli czuchońskiego jako też turańskiego szczepu, ludy liczne a dzikie, z których wyszli prócz wielu innych, niezbyt w dawnych czasach łagodnością obyczajów wsławieni Madziarowie i Bułgarowie. (O Madiarach patrz Szafarzyło Narodopis Slowansky str. 131, gdzie można oraz znaleźć wiadomość o pozostałych dziś plemionach uralskich, czyli sewerańskich ( północnych ) jak je nazywa Szafarzyk.) Osady tych ludów sięgały niegdyś prawdopodobnie aż niedaleko Karpat, później ustąpiły one słowiańskim, od południa się szerzącym, aż daleko za Dniepr i Dźwinę. Gdy Rusowie zakładali początki swego władania nad Ładogą, Pejpuskiem, Ilmeńskiem i Białym jeziorem, niektóre szczepy nadwołżańskie dostały się pod ich panowanie, a mimo osłabienia potęgi ruskiej wyższość rusko - słowiańskiej oświaty i urządzeń państwowych pokonywała powoli Czuchońców; i Ruś słała panów osadom tym, zwanym zaleskimi. Z religią chrześcijańską obrządku słowiańskiego, narzucono krainom figurującym na mapach przedstawiających wschód Europy w 9tym i 10tym wieku jako Biarmia, Czud, Wes, Murom, Mera i t. d. język słowiański; uralskie plemiona przemieniały się w Słowian, powierzchownie przynajmniej. Prawdziwość tych faktów jest niewątpliwa: lud moskiewski nie jest pochodzenia słowiańskiego, tego można dowieść z Karamzynem w ręku, z Karamzynem, co fałszował dzieje po ukazu, żeby carów petersburskich przedstawić jako prawnych następców wielkich książąt kijowskich, a Moskali jako Rusinów. — Tymczasem sam powiada: Wes, Murom i Mera obratiliś w Sławian, pryniaw ich wieru, jazyk i obyczaj. Mało na tym dziś zależy; nie wytłumaczy żaden Holstein Gottrop potomkowi Włodzimierza Monomacha, którege pogoń na orle swoim umieścił, że są jednego i tego samego rodu; a mimo usłużnej wzmianki Szafarzyka, że Małorusini w piśmienności przyjęli język wielkorosyjski, w całej n. p. Rusi Czerwonej nie ma dwustu ludzi, coby rozumieli nie tylko Karamzyna, ale nawet Denysa Zubryckaho, co przecież wyłącznie dla nas zrobił wyciąg z niego, upstrzony cytatami, które dla nieumiejących czytać grażdanka wyglądają z daleka jak autentyczne dowody. Z innej zaś strony, lojalni Rusowie bada zapewne woleli odnieść początek swój do źródła germańskiego; nie ma więc obawy, żeby bajki nastojaszczych dziejopisów kogo obałamuciły; ale dlaczegoż nie poznać prawdy dziejowej, jeżeli dzieje mają nie być bajką? Wynarodowienie pierwotnych mieszkańców Moskwy odbyło się na wielkie rozmiary, czegoś podobnego dokazali tylko Rzymianie w Galii i Hiszpanii; rezultat był jednakowy, jak jednakowe było przyczyny dla których dzieło się udało. Naród liczebnie słabszy, ale wyższy oświatą i organizacją państwową, może narzucić swój jeżyk licznemu, ale dzikiemu i na drobne plemiona podzielonemu; w przeciwnym razie, to jest, gdyby zdobywcy mniej byli oświeconymi i zorganizowanymi od podbitego narodu, przyjmą jego język, oświatę i wiarę. Tak się stało z Bułgarami, Normanami, Frankami, Gotami, Lombardami etc. Grecy zaś wynarodowili całą prawie zachodnia Azję, Rzymianie zachodnia Europę, Słowianie wschodnią.",
  "editions": [
    {
      "title": "Z kronik ziemi halickiej. O bitwie pod Zawichostem śpiew historyczny",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny/9788362661718",
      "publisher": "Armoryka",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6266-171-8",
      "pages": 48,
      "published": "2009-02-27",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/armoryka/jan-lam/z-kronik-ziemi-halickiej-o-bitwie-pod-zawichostem-spiew-historyczny_978-83-6266-171-8-59ad6eeb.jpg?v=2026-08-30%2003%3A37%3A26"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}